Küresel iklim diplomasi sahnesinde Türkiye imzası: COP31 öncesi stratejik eşik

İstanbul, Haziran ayında sürdürülebilir bir gelecek için dünya sahnesine çıkıyor.

Sıfır Atık Vakfı tarafından düzenlenen, 1-7 Haziran İstanbul Sıfır Atık Haftası’nın merkez etkinliği olarak öne çıkan Sıfır Atık Forumu, sıfır atık yaklaşımını iklim eyleminin merkezine taşıyacak.

Şehirlerden ülkelere, iş dünyasından akademiye uzanan çok paydaşlı yapıyı somut uygulamalar, güçlü ortaklıklar ve ölçülebilir çıktılar etrafında buluşturacak.

İstanbul’da 5-7 Haziran’da düzenlenecek Forum, COP31 öncesinde küresel ölçekte uygulama hazırlığını hızlandıran stratejik bir eşik oluşturacak.

Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan himayelerinde başlayan Sıfır ‘Atık Hareketi’ küresel ölçekte güçlü bir çevre ve sürdürülebilirlik vizyonuna dönüştü. Aynı zamanda Sıfır Atık Hareketi, Türkiye’nin çevre ve iklim politikalarının temel yapı taşlarından biri haline geldi. 

Bu üst düzey sahiplenme, sıfır atık yaklaşımının yalnızca ulusal ölçekte değil, uluslararası platformlarda da stratejik bir öncelik olarak konumlanmasını sağlayarak, COP31 sürecine giden yolda Türkiye’nin öncü rolünü pekiştiren güçlü bir kurumsal çerçeve oluşturdu.

ANTALYA’YA GİDEN YOL

COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş Başkanlığında, Sıfır Atık Vakfı tarafından bu vizyonla, İstanbul’da 5-7 Haziran’da “Antalya'ya Giden Yol: İklim Eylemi Olarak Sıfır Atık” temasıyla düzenlenecek Sıfır Atık Forumu 2026, sıfır atık yaklaşımını küresel iklim eylemi gündeminin ayrılmaz bir bileşeni haline getirmek üzere tasarlanmış yüksek düzeyli ve eylem odaklı bir platform olarak hayata geçiriliyor. 

 Forum; duyurular, iş birliği geliştirme süreçleri ve uygulamaya hazırlık mekanizmaları aracılığıyla, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum Başkanlığında Türkiye’de gerçekleşecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) ile uyumlu girişimlerin ilerletilmesine hizmet ederken, partnerler tarafından yönetilen özel oturumlar ve sıfır atık konusunu “Antalya’ya Giden Yol” çerçevesinde daha geniş iklim gündemiyle ilişkilendiren seçilmiş içerikleri de bünyesinde barındıracak.  

COP31’E GİDEN YOLDA STRATEJİK DÖNÜM NOKTASI 

Türkiye’nin 9-20 Kasım 2026’da COP31’e ev sahipliği yapacak olması, sıfır atık yaklaşımını ayrı bir çevresel başlık olmaktan çıkararak doğrudan uygulamaya dönük bir iklim eylemi alanına taşıma açısından tarihi bir fırsat sunuyor.

 Bu çerçevede Sıfır Atık Forumu 2026, Antalya’ya giden süreçte eşgüdümü artıran, ortaklıkları güçlendiren ve uygulama hazırlığını hızlandıran temel bir buluşma noktası olarak konumlandırılıyor.

Forum; Sıfır Atık Vakfı’nın çok paydaşlı platformu ile COP31 uygulama gündemi arasında kurumsal bir köprü işlevi görerek, paydaş görüşlerini geniş ölçekte bir araya getirmeyi, öncelikleri somut uygulama yollarıyla ilişkilendirmeyi ve eylemi hızlandırmayı hedefliyor. Bu yönüyle Forum, resmi uluslararası müzakere süreçlerinden ziyade, uygulama odaklı kararların şekillendirilmesine katkı sunan bir yapı olarak tasarlandı.

 100’ÜN ÜZERİNDE BAKAN, 200’DEN FAZLA BELEDİYE BAŞKANI İSTANBUL’A GELECEK 

Forum kapsamında; bakanlar, belediye başkanları, iş dünyası temsilcileri, yenilikçiler, akademisyenler, finans kuruluşları ve sivil toplum aktörleri aynı platformda buluşacak. Amaç; uygulamada karşılaşılan tıkanıklıkları tespit etmek, çözüm yollarını hızla devreye almak ve aylar içinde ölçeklenebilecek iş birliklerini hayata geçirmek.  

Bu sene ikincisi düzenlenecek Sıfır Atık Forumu’nun 150’den fazla ülkeden katılımcıyı, 500’ün üzerinde kurumsal paydaşı ve 5 binden fazla uluslararası konuğu İstanbul’da buluşturması bekleniyor.

Forum’a dünyadan 100’ün üzerinde bakan ile 200’den fazla belediye başkanı da katılım sağlayacak. Bu doğrultuda forum programında üç kritik yüksek düzeyli bakanlar oturumu düzenlenecek.

•   Sanayi ve Teknoloji Bakanları Oturumu  

•  Tarım ve Orman Bakanları Oturumu  

• Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanları Oturumu 

TEMATİK ÇERÇEVE: İKLİM EYLEMİ OLARAK SIFIR ATIK

 “Antalya’ya Giden Yol: İklim Eylemi Olarak Sıfır Atık” teması altında şekillenen Forum, sıfır atığı önleme, sistem dönüşümü ve uygulama kapasitesi perspektifinden ele alıyor. İstanbul, bu süreçte paydaşların COP31 öncesi uygulanabilir adımlarda uzlaştığı ve COP31 sonrası ölçeklendirme imkanlarını belirlediği küresel bir merkez olarak konumlandırılıyor.  

STRATEJİK ODAK: GIDA ATIKLARI VE METAN EYLEMİ 

Forum kapsamında, gıda atıkları ve metan azaltımına odaklanan özel bir tematik gün düzenlenecek. Bu kapsamda;

•   Gıda değer zinciri boyunca atık önleme ve geri kazanım desteklenecek,  

• Organik atık yönetimi ile metan azaltımı arasında doğrudan bağ kurulacak, 

•   Şehir düzeyinde uygulanabilir çözümler öne çıkarılacak,

•  Ölçeklenebilir müdahale modelleri ve kanıt temelli uygulama rehberliği güçlendirilecek.

TAAHHÜTTEN UYGULAMAYA: YAPILANDIRILMIŞ ORTAKLIK MEKANİZMASI 

Sıfır Atık Forumu 2026, yalnızca bir diyalog platformu değil; aynı zamanda somut sonuçlar üreten bir ortaklık mekanizması olarak kurgulanmıştır. Bu kapsamda beş temel iş birliği hattı öne çıkıyor. 

• Ulusal uygulama koşullarının güçlendirilmesi  

• Şehir eylem taahhütleri ve uygulama koalisyonlarının oluşturulması 

• İş dünyası ve girişim ortaklıklarının geliştirilmesi

• Akademi ve araştırma iş birliklerinin derinleştirilmesi 

• Sivil toplum ve topluluk temelli katılımın güçlendirilmesi

KÜRESEL İKLİM EYLEMİ İLE UYUM VE ADİL GEÇİŞ PERSPEKTİFİ

 Forum, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamındaki Küresel İklim Eylemi mimarisi ile uyumlu şekilde kurgulanmakta; Marakeş Ortaklığı Çalışma Programı ile entegrasyon sağlanıyor.

Aynı zamanda adil geçiş ilkesi doğrultusunda, atık yönetim sistemlerinde yer alan tüm paydaşların haklarını ve geçim kaynaklarını gözeten kapsayıcı bir yaklaşım benimseniyor.

SOMUT VE ÖLÇÜLEBİLİR ÇIKTILAR 

Forum sonunda ortaya konulacak çıktılar; bağlayıcı olmamakla birlikte uygulamaya doğrudan katkı sağlayacak nitelikte tasarlandı. Bu kapsamda;

•  Antalya’ya Giden Yol Bildirgesi  

• Şehir Eylem Taahhütleri Paketi  Gıda Atıkları ve Metan Eylem Kılavuzu

• Ortaklık ve Proje Hattı  

• Ölçüm ve Hesap Verebilirlik Notu  

• Sıfır Atık Forumu 2026 Özet Raporu  gibi somut araçlar geliştirilerek paydaşların kullanımına sunulacak.

 KURUMSAL İŞ BİRLİĞİ VE GÜÇLÜ YÖNETİŞİM

Forum; Türkiye Cumhuriyeti’nin ilgili bakanlıkları ile uluslararası kuruluşların iş birliğinde yürütülmekte olup, ulusal öncelikler ile küresel iklim politikaları arasında güçlü bir uyum sağlıyor. 

İSTANBUL: KÜRESEL BULUŞMA NOKTASI 

Sıfır Atık Forumu 2026, İstanbul’u sıfır atık yaklaşımının uygulamaya dönüştüğü küresel bir merkez hâline getirecek; şehirleri, ülkeleri, iş dünyasını, akademiyi ve toplumu aynı hedef doğrultusunda bir araya getirerek Antalya’ya giden süreçte etkili, ölçülebilir ve ölçeklenebilir eylemleri hızlandıracak.  Forum, İstanbul Sıfır Atık Haftası kapsamında gerçekleştirilecek; eş zamanlı düzenlenecek Sıfır Atık Festivali ile birlikte geniş katılımlı bir toplumsal farkındalık ve etkileşim zemini oluşturacak.  

SIFIR ATIK VAKFI, KÜRESEL İŞ BİRLİKLERİNİ GÜÇLENDİREN BİR ROL ÜSTLENİYOR 

Atık üretimi ve kaynak verimsizliği; çevresel bozulmayı hızlandıran, halk sağlığı üzerinde baskı oluşturan ve ekonomik kırılganlıkları derinleştiren çok boyutlu bir sorun alanı olarak öne çıkıyor.

Bu yükün eşitsiz dağılımı, özellikle kırılgan topluluklar üzerinde yoğunlaşırken; sıfır atık yaklaşımı, önleme ve tedarik zincirlerinin yeniden tasarımı yoluyla emisyonların azaltılmasında kritik bir rol üstleniyor.

Özellikle gıda ve organik atıklar, metan salınımı ve kısa vadeli küresel ısınma etkileri açısından doğrudan belirleyici bir faktör olarak değerlendiriliyor.

 Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun kararıyla ilan edilen Uluslararası Sıfır Atık Günü, sıfır atık girişimlerinin 2030 Gündemi’ne katkısını açık biçimde ortaya koyarken; bu küresel çerçeve doğrultusunda, Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde Sıfır Atık Vakfı, politika hedeflerini uygulamaya dönüştürebilecek aktörleri bir araya getiren ve küresel iş birliklerini güçlendiren bir rol üstleniyor.