Dünya çalkalanırken Türk Lirası'ndan "çelik zırh": TL nasıl "en güçlüler" arasına girdi?

Orta Doğu’daki yüksek tansiyonla birlikte dolar dünyada güçlenirken, dikkatler gelişmekte olan piyasaların para birimlerine çevrildi. Mart ayı işlemleri dikkate alındığında Türk lirası, Merkez Bankasının da aldığı tedbirlerle “en dirençli” para birimleri arasında yer aldı. Doğu Avrupa ülkelerinde %5’in de üzerinde prim yapan doların performansı, Türkiye piyasalarında %1’in oldukça altında kaldı.

Küresel piyasalara mart ayında Orta Doğu’daki çatışmalar damga vururken, petrol başta olmak üzere emtia fiyatlarında yaşanan yükselişler, dünyada “dolara geçiş” eğilimini de hızlandırdı.

SAVAŞIN BAŞLADIĞI MART AYINDA ZİRVE GÖRÜLDÜ

Son aylarda oldukça zayıf bir görünüm sergileyen ve ocak ayında 95,5 seviyesine kadar gerileyen dolar endeksi (DXY), şubat ayını 97,65’ten tamamladı. Savaşın başladığı mart ayında ise en yüksek 100,55 seviyesini gören DXY’de işlemler, 18 Mart işlemlerinde 99,60 seviyesine yakın devam ediyor. Böylece mart ayında DXY’de yükseliş de %1,98 olarak gerçekleşiyor.

DOLARIN EN AZ YÜKSELDİĞİ PİYASALAR ARASINDA TÜRKİYE DE YER ALDI

Dolardaki bu yükseliş karşısında dikkatler gelişmekte olan piyasaların (EM) para birimlerine çevrildi. Birçok para biriminde değer kayıpları yaşanırken mart işlemleri dikkate alındığında, doların en az yükseldiği EM piyasaları şöyle sıralandı:

Para Birimi Değişim Oranı
Kolombiya Pesosu % eksi 0,05
Arjantin Pesosu %0
Malezya Ringgiti %0,51
Türk Lirası %0,60
Endonezya Rupisi %1,21

Dolar/TL paritesinde mart ayında (18 Mart itibarıyla) %1’in de altında prim gözlemlendi. Bu süreçte doların en az yükseldiği 5 gelişmekte olan piyasa arasında Türkiye de yer aldı.

DOĞU AVRUPA ÜLKELERİNDE YÜZDE 5 İN ÜZERİNDE PRİM

Bu arada martta dolara karşı en fazla değer kaydeden (doların en fazla yükseldiği) ülkeler ise şöyle sıralanıyor:

Sıra Para Birimi Değer (%)
1 Macaristan Forinti 5,75
2 G. Afrika Zarı 4,77
3 Şili Pesosu 3,92
4 Polonya Zlotisi 3,41
5 Çek Korunası 3,31

SPEKÜLATİF ATAKLARA KARŞI İLK KORUMA KALKANI

Türk lirasının diğer para birimlerine göre daha dirençli kalmasında, Merkez Bankası tarafından alınan tedbirler etkili oldu. Orta Doğu’daki çatışmaların hemen başında haftalık repo ihalelerine ara veren TCMB, piyasayı koridorun üst bandından fonlamaya başladı. Böylece %37 olan gecelik faizler %40’a yükseldi. TL’nin maliyeti arttı ve spekülatif ataklara karşı ilk koruma kalkanı oluşturulmuş oldu.

GEREKLİ HER ADIMI ATACAĞI MESAJINI VEREREK KARARLI BİR DURUŞ SERGİLEDİ

12 Mart’ta gerçekleşen PPK toplantısında da Merkez Bankası politika faizini %37’de sabit bıraktı. Karar metninde de “Son dönem gelişmelerin etkisiyle enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır” ifadelerine yer veren TCMB, gerekli her adımı atacağı mesajını vererek, kararlı bir duruş sergiledi.

Şubat ayını 43,92 TL’den tamamlayan dolar, 18 Mart işlemlerinde 44,20 TL’den işlem görüyor.