Ayçiçek yağının fiyatı neden artıyor?

Son dönemde ayçiçek yağı fiyatlarında hızlı bir yükseliş dikkat çekiyor. Konuya ilişkin bir yazı kaleme alan Yeni Şafak yazarı Levent YIlmaz, döviz kuru, küresel ayçiçek yağı fiyatları ve rekoltedeki düşüşün bunda etkili olduğunu belirterek, "Aracıların ve zincir marketlerin fiyatın belirlenmesinde nasıl çiftçiden daha etkili olduğunun analiz edilmesi gerekiyor" dedi.

Ayçiçek yağının fiyatı neden artıyor?
Ayçiçek yağının fiyatı neden artıyor?
GİRİŞ 14.01.2021 11:38 GÜNCELLEME 14.01.2021 11:38
Bu Habere 91 Yorum Yapılmış

Yeni Şafak yazarı Levent Yılmaz, son dönemde fiyatı en çok tartışılan ayçiçek yağına ilişkin bir yazı kaleme aldı. Fiyatların yükselmesinde döviz kurunun, küresel ayçiçek yağı fiyatlarının ve kuraklığın etkili olduğuna dikkat çeken Yılmaz, rekoltede yüzde 25'lere varan bir düşüş olduğuna dikkat çekti. Öte yandan TÜİK'e yapılan enflasyon eleştirilerini hatırlatan Yılmaz, "Türkiye İstatistik Kurumu. Enflasyonu olduğundan daha düşük gösterdiği ve bunu yapabilmek için de fiyatı yükselen ürünlerin sepetteki ağırlığını düşürdüğü gibi hurafeler ortada dolaşıyor. O halde bu yaklaşıma göre TÜİK’in ayçiçek yağının enflasyon sepetindeki ağırlığını düşürmüş olması beklenir. Oysa yine grafikten göreceğiniz üzere TÜİK, 2018’de sert bir şekilde fiyatları yükselen ayçiçek yağının sepetteki ağırlığını artırmış" ifadelerini kullandı.

 

 

İŞTE LEVEN YILMAZ'IN O YAZISI:

Son dönemin en önemli tartışma konularından birisi gıda fiyatlarındaki artışlar. Enflasyona etkisi yönüyle bakarsak çok yakından ve dikkatli bir şekilde analiz edilmesi gereken bir konu. Zaten Merkez Bankası da Para Politikası Kurulu toplantı metinleri de dahil olmak üzere hemen hemen her platformda bu konuya vurgu yapıyor. Ancak gıda fiyatlarındaki artış para politikası ile kontrol edilmesi mümkün olmayan bir durum. Daha önceki yazılarımda belirttiğim gibi parasal aktarım mekanizmasının gıda fiyatlarını baskılayabileceğine dair elimizde bir kanıt yok. Mesela son dönemin en çok tartışılan ürünlerinden birisi olan ayçiçek yağına bakalım.

 

 

AYÇİÇEK YAĞININ FİYATI NEDEN ARTIYOR?

Bu sorunun cevabı bir bütün oluşturacak şekilde üç parçadan oluşuyor. İlki aşağıdaki grafikten de görüleceği gibi 2018 Ağustos’undaki kur şokundan kaynaklı bir geçiş etkisi var. İkincisi son dönemde küresel ayçiçek yağı fiyatlarında oldukça sert bir yükseliş söz konusu. Üçüncüsü ise iklim koşullarından dolayı rekoltede sektör profesyonellerinin tahminlerine göre yüzde 20-25 düşüş var. Bu üçü bir araya gelince fiyatlarda ciddi bir artış görüyoruz. Ancak son dönemdeki artışı küresel fiyatların ve kuraklığın tetiklediğini görüyoruz.

TÜİK’E HAKSIZLIK EDİLİYOR OLABİLİR Mİ?

Son dönemde eleştirilen kurumlardan birisi de Türkiye İstatistik Kurumu. Enflasyonu olduğundan daha düşük gösterdiği ve bunu yapabilmek için de fiyatı yükselen ürünlerin sepetteki ağırlığını düşürdüğü gibi hurafeler ortada dolaşıyor. O halde bu yaklaşıma göre TÜİK’in ayçiçek yağının enflasyon sepetindeki ağırlığını düşürmüş olması beklenir. Oysa yine grafikten göreceğiniz üzere TÜİK, 2018’de sert bir şekilde fiyatları yükselen ayçiçek yağının sepetteki ağırlığını artırmış. Bu yüzden merdiven altı enflasyon hesaplamaları ile kafa karıştırmak yerine bırakalım da TÜİK işini yapsın. Değilse TÜİK neden yumurtanın yüzde 82, ayçiçek yağının yüzde 52, mercimeğin yüzde 60 ve kuru fasulyenin yüzde 35,3 fiyatının arttığını açıklasın?

NE YAPMAMIZ LAZIM?

Enflasyon sepeti içindeki gıda fiyatlarının artması kuşkusuz önemli bir konu. Mesela piyasa verilerine göre 2020’nin ilk 9 ayında ulusal zincir marketlerin toplam cirosunun yüzde 3,7’si ve yerel zincirlerin cirosunun yüzde 4,2’si ayçiçek yağından oluşmuş. Bu ürünün fiyatındaki artış geçiştirilecek bir mesele değil. Bu ve benzeri ürünlerdeki fiyat artışların enflasyonda oluşturduğu yukarı yönlü baskının olumsuz etkilerini gözardı edemeyiz. Öte yandan bu fiyat artışları para politikası ile de çözülemez. Aracıların ve zincir marketlerin fiyatın belirlenmesinde nasıl çiftçiden daha etkili olduğunun analiz edilmesi gerekiyor. Bu bakımdan “sözleşmeli tarım” gibi bir yandan çiftçinin girdi maliyetlerini azaltacak diğer yandan da ürün arz miktarını yönlendirecek stratejik uygulamaların yaygınlaşması gerekiyor.

KAYNAK: YENİ ŞAFAK
ETİKETLER
EKONOMİ zam
YAZDIR
YORUMLAR 91
  • nimet 9 ay önce Şikayet Et
    Dünya Ham Yağ fiyatları çok yükseldi, yükselmeye devam ediyor. Ülkemizde kuraklık etkisiyle rekolte düşüktü. Hükümet PAHALILANMASINI FRENLEYEBİLMEK İÇİN Ham Yağ İthalindeki Gümrük Vergilerini SIFIRLADI.. Buna rağmen artıyorsa başka şeyler aramak gerek.
    Cevapla
  • ÖMER 9 ay önce Şikayet Et
    HÜKÜMET İÇİN İYİ DEGİL SOLCULAR YAĞ NÜZERİNDEN SİYASET YAPIYORLAR HÜKÜMET EL ATMASI LAZIMmm
    Cevapla
  • Cevdet 9 ay önce Şikayet Et
    hikaye yazmayın kardeşim. Bir şeyin fiyatı artıyorsa ya üretimi yoktur ya da talebi çoktur. Bu kadar basit.. Ülkede üretilen ayçiçek yağının rekoltesini biliyor musun? Dünyadaki talebi biliyor musun? Çin bile 7 milyon ton buğday stoğu yaptı .. sence neden acaba? alışmıssınız bedavacılığa, sadaka kültürü ve sosyal devlet dilenci yapmış herkesi. Sorsan tarıma destek derler. Bir kamyon buğday 2500 usd. bir kamyon cep telefonu 16 milyon usd. ne tarımından bahsediyorsunuz? adam gibi üretim yapın.
    Cevapla
  • memo-se 9 ay önce Şikayet Et
    Kaç seneden beri devlet yağlı tohuma destek veriyor yinede yağ fiyatları yükseliyor bizim memlekette eken ayçiçek ekiyor nerden baksan 5 senedirde devam ediyorlardı ama yine yağ fiyatları yükseliyor tefecisi marketçisi bir olmul halkı soyuyorlar. resmen fırsatçılık yapıyorlar, ALLAH ıslah etsin, Başkabirşey demiyorum.
    Cevapla
  • Sadi Saka 9 ay önce Şikayet Et
    Milleti soğanla patatesle soyanların yerini şimdi ekmeğe %100 zam yaparak soyuyorlar. Zeytin yağına bu kadar zam geldiğinde devlet uyuyor mu? Bu halkı soyanlara hem ceza keseceksin hapse atacaksın. Caydırıcı bir işlem olmadığı sürece bu halk soyulmaya mahkumdur. Bunu yapanlar insan değildir. uzun zamandır neden devlet müdahale etmiyor. Gıda terörüne dur denmeyecek mi ? Bütün marketler insanları soyuyor. Aracılar soyuyor. Cezaya razı oluyorlar çünkü devede kulak cezalar kesiliyor. Allaha havale ediyorum yapanı da yaptıranı da göz yumanı da . Cennet yüzü görmeyesiniz.
    Cevapla
Daha fazla yorum görüntüle