Türkiye'nin 5 yılı daha çalınacak mı?

Avrupa Komisyonu’nun yeni Başkanı Jean-Claude Juncker, kabinesini açıkladı; böylece Berlaymont’un yeni ev sahipleri şimdilik belli oldu. Yeni kabine üyeleri Parlamento ve Konsey’in onayını almak üzere hazırlanırken, Komisyon Başkanlığına seçimi öncesinde üye devletler arasında görüş ayrılıkları yaşanan Juncker’in kabinesi de, önümüzdeki dönemde yeni tartışmaları beraberinde getireceğe benziyor.

İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreter Yardımcısı Melih Özsöz konuyla ilgili bir analiz yaptı:

Yeni Komisyonda Türkiye için sevindirici olduğu kadar endişe verici bir yapılanma söz konusu. Avrupa Komisyonu Türkiye’nin AB üyelik sürecinde oldukça önemli yer sahibi olan bir kurum. En basiti Türkiye’nin üyelik sürecinin yıllık olarak değerlendirildiği İlerleme Raporları, bu kurumun elinden çıkıyor.

Türkiye ile AB arasında adaylık, sonrasında da üyelik müzakerelerinin başlamasından bugüne Türkiye, 2 Komisyon Başkanı (Prodi Hükümeti ve 2 ayrı Barroso Hükümeti) ve 3 Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi (Günter Verheugen, Olli Rehn ve Stefan Füle) gördü. Juncker, Türkiye’nin üyelik sürecindeki 3. Komisyon Başkanı; Hahn ise 4. Genişlemeden Sorumlu Komiser olacak.

Ancak yeni Komisyon, yapısıyla, Komiserleriyle, dosyalarıyla ve en önemlisi de dosya içerikleriyle, önümüzdeki 5 yılda Türkiye için çok olumlu bir tablo çizmekten uzak. Neden mi?

Yeni Komisyon yapısında bir önceki Komisyonda Komiser Füle’nin sorumlu olduğu “Genişleme ve Avrupa Komşuluk Politikası” başlığını taşıyan dosya, yeni Komisyonda “Avrupa Komşuluk Politikası ve Genişleme Müzakereleri” başlığını taşıyor. Kelimelerin yerlerinin değiştirilmesinin ötesinde, asıl endişe veren, yeni Komiserin yetki alanının sadece “genişleme müzakereleri” ile sınırlandırılması. Bu da Komisyon Başkanı Juncker’in “önümüzdeki 5 yıl genişleme olmayacak” sözleriyle birebir paralellik taşıyor.

Komisyonun AB Komşuluk Politikası ve Genişleme Müzakerelerinden Sorumlu Komisyon üyesi Johannes Hahn, AB üye ülkeleri arasında Türkiye karşıtlığının en yüksek olduğu Avusturyalı bir siyasetçi. Finlandiyalı Olli Rehn ve Çek Cumhuriyeti vatandaşı Stefan Füle ile karşılaştırıldığında, genişleme dosyasının başına Avusturyalı bir siyasetçinin gelmesi Türkiye için kritik öneme sahip.

Ve en nihayetinde az önce ifade edildiği üzere Komisyonun yeni Başkanı Juncker’in, Avrupa Parlamentosundaki oylama öncesinde gerçekleştirdiği konuşmada, önümüzdeki 5 yılda AB’de herhangi bir genişlemenin beklenmemesine ilişkin sözleri, Türkiye’nin bu yeni Komisyon döneminde üyelik müzakerelerinde neleri bekleyebileceğinin sinyallerini veriyor.

Bu kadar olumsuzluğun arasında sevindirici olabilecek bir nokta ise, Türkiye ile AB arasında imzalanan Geri Kabul Anlaşmasının altında imzası bulunan eski Avrupa Komisyonu’nun İçişlerinden Sorumlu Üyesi Cecilia Malmström’ün, yeni Komisyonda Ticaretten sorumlu Komiser olarak görev alması ve AB ile ABD arasında yürütülen TTIP müzakerelerinden doğrudan sorumlu kişi olması.