Dünya parlamentoları Antalya'da buluştu! Türkiye büyük adımlar atıyor...

Son Dakika: TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya'da COP31 kapsamında “Parlamenter Toplantısı”nda konuştu.

GİRİŞ 16.11.2026 09:21 GÜNCELLEME 16.11.2026 12:06
Bu Habere 1 Yorum Yapılmış

Son Dakika: TBMM ile Parlamentolar Arası Birlik (PAB) iş birliğinde, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki Parlamenter Toplantı, dünyanın dört bir yanından parlamenterlerin katılımıyla başladı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya'da COP31 kapsamında "Parlamenter Toplantısı"nda konuştu.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, insanın doğaya sahip olma iştahı ve vahşi kapitalizmin tatmin olmaz anlayışının çevre felaketlerine yol açtığını belirterek, "Bu dünya, bu kainat, yeryüzü, gökyüzü, her yer bizim babamızın malı değil; bize emanet bırakılmış olan bir yerdir." dedi.

TBMM BAŞKANI KURTULMUŞ, ANTALYA’DA PAB BAŞKANI VE AVUSTRALYA TEMSİLCİLER MECLİSİ DİCK İLE GÖRÜŞTÜ

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki Parlamenter Toplantı marjında Parlamentolar Arası Birlik (PAB) Başkanı ve Avustralya Temsilciler Meclisi Başkanı Milton Dick ile bir araya geldi.

Kurtulmuş, Ethno Belek Otel’deki görüşmede, 9 Ekim’de Tanzanya’da düzenlenen PAB 153’üncü Genel Kurulu’nda PAB Başkanlığına seçilmesi dolayısıyla mevkidaşı Dick’i tebrik ederek, bu dönemde PAB'ın uluslararası meseleler karşısında daha etkin, görünür ve sonuç odaklı bir rol üstlenmesini diledi. 

COP31 Parlamenter Toplantısı kapsamında yürütülen iş birliğinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Kurtulmuş, bu ay sonunda Avustralya’nın ev sahipliğinde düzenlenecek MIKTA 12’nci Parlamento Başkanları Toplantısı’nın da verimli geçmesi temennisinde bulundu. 

Uluslararası sistemin çok boyutlu krizlerle karşı karşıya olduğu mevcut dönemde, parlamenter diplomasinin ve parlamentolar arası diyaloğun güçlendirilmesine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğunu belirten Kurtulmuş, TBMM olarak PAB'ın çalışmalarına aktif katkı sunmaya ve yakın iş birliği içerisinde çalışmaya devam edeceklerini kaydetti. 

Kurtulmuş, COP31 bağlamında Türkiye ile Avustralya’nın örnek bir iş birliği sergilediğini ifade etti. 

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Avustralya ve Türkiye arasındaki ilişkilerin daha da geliştirilmesi arzusunda olduklarını belirtti.

TBMM olarak parlamenter diplomasi alanında önemli çalışmalara ev sahipliği yaptıklarını anımsatan Kurtulmuş, NATO Parlamento Başkanları Toplantısı ile İstanbul'da gerçekleştirilen 152. Parlamenterler Arası Birlik (IPU) Genel Kurulunun ardından COP31 Parlamenter Zirvesi'ni organize etmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Toplantının hayata geçirilmesindeki katkılarından dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a teşekkür eden Kurtulmuş, iklim değişikliğinin salonlarda konuşulup dağılarak çözülemeyeceğini bildirdi.

"İNSANOĞLUNUN HOYRATÇA DAVRANIŞLARI"

Genç nesillerin en büyük beklentisinin iklim değişiklikleri ve beraberindeki felaketlerin çözümlenmesi olduğuna dikkati çeken Kurtulmuş, şöyle devam etti:

"Bütün dünyada ülkesel, bölgesel sorunların hepsinin üstünde, uluslararası bir mesele olarak ele almamız gereken iklim değişikliği ve çevreyle ilgili felaketler hepimizin uluslararası alanda da bir numaralı gündem maddesi olmak mecburiyetindedir. Sellerden fırtınalara, ısının artmasından toprağın çölleşmesine, kuraklığa kadar ve maalesef insanlığın önleyemediği fevkalade güçlü orman yangınlarına kadar karşılaştığımız felaketlerin tamamının sebebi bizatihi insanoğludur. Bunların her ne kadar adına doğal afetler adını veriyor olsak da bunların hiçbirisi doğal, kendiliğinden oluşmamıştır. Bizatihi insanoğlunun yıllar süren ihmali, yıllar süren doğaya karşı hoyratça davranışları sonucu ortaya çıkmış ve giderek eksponansiyel bir şekilde güçlenen çevre felaketleridir."

Hemen bugünden itibaren müzakere, mutabakat ve eylem fikriyle hareket ederek ciddi tedbirlerin alınması gerektiğini kaydeden Kurtulmuş, vahşi kapitalizmin doğayı tahrip ettiğini bildirdi.


  •  

"DÜNYANIN NEHİRLERİ ZEHİR AKAR HALE GELDİ"

"Hiç şüphesiz dünyanın bu hale gelmesinde temel nedenlerden birisi, insanın doğaya sahip olma iştahı ve açıkça ifade edelim ki vahşi kapitalizmin, vampir kapitalizmin dünyayı babasının malı gibi zanneden tatmin olmaz anlayışıdır, kar elde etme hevesleridir." ifadelerini kullanan Kurtulmuş, toprağın ve suyun hoyratça kullanıldığını belirtti.

Nehirlerin büyük kısmının zehir akar hale geldiğini ve toprakların çölleştiğini anlatan Kurtulmuş, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Hatta bu kar elde etme amacı ve dünyayı sömürme iddiası sadece yerkürede değil, aynı zamanda uzayda da büyük bir rekabetin önünü açmış; uzay neredeyse uyduların mezarlığı haline gelebilecek bir felaketle karşı karşıya kalmaktadır. Dolayısıyla her şeyden evvel alacağımız tedbirleri, bilimsel olarak uygulayacağımız çözümleri uygulamadan evvel ilk yapmamız gereken şey düşünce değişikliğini sağlamak, bir büyük paradigma değişikliğini temin etmek ve yerkürenin bizim babamızın malı değil, bize Cenab-ı Allah tarafından verilmiş olan, bahşedilmiş olan bir emanet olduğu bilincini yeniden kazanmaktır. Bana sorarsanız 'insanlık çevreyle ilgili neyi kaybetti?' derseniz, tam da kaybettiği şey budur. Bu dünya, bu kainat, yeryüzü, gökyüzü, her yer bizim babamızın malı değil; bize emanet bırakılmış olan bir yerdir. Bizim vazifemiz de bu emaneti çok daha güzel, çok daha güçlü bir şekilde sonraki nesillere aktarmaktır."
 
Ortak programlar çerçevesinde hareket ederek yeryüzünü yeniden güvenli ve sürdürülebilir bir hale getirmenin şart olduğunu belirten Kurtulmuş, dünyanın 8 milyar insanın ortak mülkiyeti olduğunu dile getirdi.

"EN FAZLA KİRLETENLER ELLERİNİ TAŞIN ALTINA KOYMALI"

Hiçbir ülkenin kendisini iklim mücadelesinin dışında tutamayacağını anlatan Kurtulmuş, insanlığa karşı sorumluluğun çevre tahribatına duyarsız kalmayı engellediğini bildirdi.

Başta Paris İklim Anlaşması olmak üzere hiçbir uluslararası yükümlülükten kaçınılamayacağına işaret eden Kurtulmuş, "Hatta bu ülkelerin bir kısmının dünyayı en fazla kirleten, çevre tahribatına en fazla neden olan ülkeler olduğunu düşünürsek zaten en başta bu ülkelerin bu tahribatı düzeltmek için ellerini taşın altına koymaları lazım. Dolayısıyla diyoruz ki en başta dünyaya en çok zarar verenler olmak üzere bütün ülkeler bu çevre felaketinden korunmak için ortak bir çabanın paydaşı olmak zorundadır." diye konuştu.

"FİNANSMANA ERİŞİMDE EŞİTLİK SAĞLANMALI"

İklim felaketlerinden doğrudan etkilenen yoksul ve gelişmekte olan ülkelerin yükünü hafifletecek uluslararası mekanizmaların kurulması gerektiğini aktaran Kurtulmuş, "Hiç kimseye bu süreçte 'Herkes eşit olarak bu sürece katılsın' denilebilecek bir noktada değiliz. Herhangi bir ülkeye kendi imkansızlıkları dolayısıyla iklim konusundaki atacağı adımları atmadığı takdirde herhangi bir şey sorabilmekten önce, onlara iklim finansmanına erişmekte uluslararası imkanları eşit ve adil bir şekilde sağlamak durumundayız." dedi.

Küresel sistemdeki adaletsizliklerin ve çifte standartların ortadan kaldırılması gerektiğini kaydeden Kurtulmuş, dünyanın farklı bölgelerindeki çatışma ve savaşların çevreye verdiği zararlara işaret etti.

"İSRAİL'İN GAZZE'DEKİ ÇEVRE TAHRİBATI

Bombalanan petrol tankerlerinden sızan yakıtın ve kullanılan kimyasal silahların tüm dünyayı tahrip ettiğini belirten Kurtulmuş, İsrail'in Gazze'deki saldırılarını hatırlatarak şunları kaydetti:

"Bu çerçevede modern zamanların en büyük barbarlıklarından birisi olarak gündemimize gelmiş olan ve ne yazık ki önlenemediği için hala devam eden Gazze'deki ve Filistin'deki soykırım dolayısıyla yaşadığımız çevre tahribatları da insanlığın tarih defterinde en hazin sonuçlardan birisi olarak yer almaktadır. İsrail'in 3 yılı aşkın bir süredir 75 bin sivil insanın ölmesine neden olduğu, çoğu kadın ve çocuk sivil insanın ölmesine neden olduğu bombardımanla sadece tahrip olan Gazze'nin şehri değil; tahrip olan, yıkılan sadece Gazze değil; tahrip olan Gazze başta olmak üzere Filistin toprakları ve orada insanların yaşadığı temiz çevredir."

"ZEYTİN AĞAÇLARINI KESMELERİ..."

Bölgedeki tahribatın tüm çevreye zarar verdiğini aktaran Kurtulmuş, "Ayrıca İsrail'in soykırımcı hükümetinin bu süre içerisinde devam ettirdiği ve şimdiye kadar hiç görülmemiş uygulamalardan birisi de Filistinlilerin dedelerinden, atalarından, babalarından kalan topraklarındaki o canım, zor yetişen, dünyanın en nadide ağaçlarından olan zeytin ağaçlarını köklerinden çıkartıp sökmeleri, zeytin ağaçlarını kesmeleri de dünya çevre tahribatında şampiyonluk kazanan bir uygulama olmuştur." değerlendirmesinde bulundu.

"ÇEVRE POLİTİKALARINDA YENİ HEDEFLER"

Türkiye'nin çevre meselesinde attığı adımlara da değinen Kurtulmuş, 2021 yılında Paris Anlaşması'nın kabul edildiğini, 2025 yılında ise TBMM'de kapsamlı bir çevre kanununun onaylandığını bildirdi.
 
10. Kalkınma Planı'nda çevreyle ilgili net kurallar konulduğunu belirten Kurtulmuş, "Ayrıca Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın 2053 net sıfır emisyon hedefiyle ortaya koyduğu, Türkiye'nin kabul ettiği yeni çevre politikaları da önümüzdeki dönemde çevre konusunda atacağımız adımlara öncülük edecektir. Yine benzer şekilde Cumhurbaşkanımızın kıymetli eşleri Emine Erdoğan'ın başlatmış olduğu Sıfır Atık Projesi, Birleşmiş Milletlerin denetiminde bir küresel projeye dönüşmüş ve derin etkiler, toplumsal etkiler oluşturmaya başlamıştır." dedi.

BAKAN KURUM: TÜRKİYE BÜYÜK ADIMLAR ATIYOR

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, ülkelerin farklı kalkınma yolculuklarına ve imkanlarına rağmen ortak bir gelecek inşa etmek zorunda olduğunu belirterek, iklim politikalarının doğrudan insanların hayatına dokunan projelere dönüşmesi gerektiğini bildirdi.

Bakan Kurum, Antalya'da COP31 kapsamında düzenlenen Parlamenter Toplantısı'nda küresel iklim krizine karşı atılacak ortak adımları ve parlamentoların bu süreçteki belirleyici rolünü anlattı.

Türkiye'nin COP31 başkanlığını diyalog, uzlaşı ve aksiyon üzerine kurduğuna işaret eden Kurum, konferansın ilk haftasında bu üç temel kavramın ne kadar hayati olduğunun bir kez daha anlaşıldığını söyledi. Dünyadaki her ülkenin aynı imkanlara sahip olmadığını hatırlatarak, farklı coğrafyaların birbirinden bambaşka öncelikleri ve riskleri barındırdığını dile getirdi.

"ANTALYA'DA ARADIĞIMIZ UZLAŞI MEVLANA'NIN SÖZÜNE BENZİYOR"

Bir ada devletinin önceliği ile kuraklığın ağırlaştığı veya sanayisini büyütmeye çalışan bir ülkenin meseleye bakış açısının aynı olamayacağını aktaran Kurum, bu farklılıkları yok sayarak ortak bir gelecek kurulamayacağını kaydetti.
 
Öncelikle karşılıklı anlayışın, ardından da müşterek bir istikametin bulunması gerektiğinin altını çizen Kurum, "Bu toprakların büyük düşünürü Mevlana, 'İnsanlar aynı yoldan yürümeyebilir. Fakat aynı hayırda, aynı iyilikte, aynı maksat etrafında buluşabilir' der. Antalya'da aradığımız uzlaşı da buna benziyor. Her ülkenin kendi şartı, kendi imkanı, kendi kalkınma yolu var. Fakat çocuklarımızın yaşayacağı dünya ortak. Suyun güvenliği ortak. Şehirlerimizin dayanıklılığı, gıdanın geleceği, afetler karşısında insan hayatını koruma sorumluluğumuz ortak. Farklı yollardan yürüyerek bir ortak istikamet kurabiliriz." dedi.


  •  

UYGULAMA COP'U İÇİN HAKKANİYETLİ SİSTEM ÇAĞRISI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Liderler Zirvesi'nde yaptığı adil geçiş çağrısının temelinde de bu anlayışın yattığını aktaran Kurum, ülkelerin kalkınma haklarını koruyan, finansmanı doğru noktaya ulaştıran ve dönüşüm yükünü adil şekilde paylaştıran bir yapının aciliyetine değindi.

Bakan Kurum, "Biz uygulama COP'u derken bunu kastediyoruz. Antalya'da konuşulanların konferans salonlarında, bu odalarda kalmasını istemiyoruz. Hedeflerin projeye, finansmana, mevzuata ve insanların hayatında görülebilen sonuçlara dönüşmesini istiyoruz." ifadelerini kullandı

MECLİS'İN İKLİM KANUNU YENİ DÖNEMİN HUKUKİ ZEMİNİNİ OLUŞTURDU

İklim hedeflerinin sahada karşılık bulması için Türkiye Büyük Millet Meclisinin oynadığı kritik role dikkat çeken Kurum, Türkiye'nin attığı büyük adımların arkasında parlamentonun açtığı güçlü hukuki yolun bulunduğunu anlattı.
 
Gazi Meclis'in 2021 yılında Paris Anlaşması'nı onaylayarak küresel iklim sistemindeki yeni dönemin kapısını araladığını anımsatan Kurum, şöyle devam etti

"Ardından çok daha kapsamlı bir adım geldi. 2025 yılında Türkiye'nin ilk İklim Kanunu Meclisimizde kabul edildi. Bu kanunla emisyon azaltımından iklim değişikliğine uyuma, planlama araçlarından emisyon ticaret sistemine, adil geçişten izin ve denetim süreçlerine kadar geniş bir alan hukuki çerçeveye kavuştu. Bunun anlamı çok açık. Bakanlıkların önündeki yol daha belirgin hale geldi. Yerel yönetimlerin iklim çalışmalarının dayanacağı çerçeve güçlendi. Özel sektör açısından uzun vadeli dönüşümün hukuki zemini oluştu."

Parlamentonun iklim hedeflerini bir temenni olmaktan çıkarıp devletin planlama ve uygulama düzeninin değişmez bir parçası haline getirdiğini söyleyen Kurum, Parlamentolar Arası Birlik ile dünyanın farklı coğrafyalarından gelen temsilcilerin Antalya'da buluşmasının çok kıymetli olduğunu bildirdi.

YENİLENEBİLİR ENERJİDE KURULU GÜÇ YÜZDE 63'E ULAŞTI

Meclisin kurduğu hukuki zemini sahadaki güçlü uygulamalarla desteklediklerine dikkati çeken Kurum, enerjide yürütülen büyük dönüşümü paylaştı.

Kurum, "Yenilenebilir kaynakların elektrik kurulu gücümüz içindeki payı yüzde 63 seviyesine ulaştı. Milli Enerji 2040 vizyonumuzda güneş ve rüzgarda 175 gigavat kurulu güç hedefimiz var." diye konuştu.

"ŞEHİRLER KONUSUNDA ÇOK AĞIR BİR İMTİHAN VERDİK"

Türkiye'nin şehirleşme ve afet yönetimi konusunda yakın zamanda yaşadığı sarsıcı tecrübeye değinen Kurum, 6 Şubat depremlerinin 108 bin kilometrekarelik devasa bir alanda 14 milyon insanı doğrudan etkilediğini hatırlattı.
 
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde devletin tüm kurumlarının seferber olduğunu ve bölgede 2 yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerini tamamladıklarını söyleyen Kurum, şunları kaydetti:

"Bu süreç bize şehirlerin nasıl ele alınması gerektiğine dair çok büyük bir tecrübe kazandırdı. Konutlarla beraber altyapıyı düşündük. Okulu, hastaneyi, meydanı, yolu, sosyal hayatı birlikte ele aldık. Bir şehrin direnci tek tek binaların sağlamlığından çok daha geniş bir meseledir. Suyun akması, enerjinin devam etmesi, ulaşımın çalışması, kamu hizmetlerinin kriz anında ayakta kalması gerekir. İklim değişikliği karşısında şehirlerimizi bu manada hazırlarken deprem bölgesinde kazandığımız bu tecrübeden her alanda yararlandık."

Emine Erdoğan'ın himayesinde başlatılan Sıfır Atık hareketinin de toplumun her kesiminin katılımıyla büyüyerek uluslararası arenaya taşındığını belirten Kurum, kalıcı sonuçlar elde etmek için mevzuatın, yerel yönetimin, özel sektörün, finansmanın ve vatandaşın aynı hedefe odaklanması gerektiğini aktardı.

 "ANTALYA'DAN AYRILDIKTAN SONRA GERÇEK SINAV BAŞLAYACAK"

COP31'in tamamlanmasının ardından parlamentoların önüne çok somut dosyaların geleceğini anımsatan Kurum, konferansın gerçek karşılığının ulusal meclislerde alınacak kararlarda görüleceğini ifade etti.
 
Kurum, enerji yatırımları, şehirlerin dayanıklılığı, su güvenliği, atık yönetimi ve sanayi dönüşümü için yeni bütçelerin onaylanacağını belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:
 
"Evet, Antalya'dan ayrıldıktan sonra bu konferansın gerçek sınavı başlayacak. Bir parlamenterin önüne bir süre sonra bir enerji kanunu gelecek. Bir bütçe cetvelinde dirençli şehirler için ayrılan kaynak görüşülecek. Bir komisyonda su güvenliği konuşulacak. Bir başka ülkede yeni bir iklim yatırımı için hukuki düzenleme yapılacak. COP31'in gerçek karşılığını işte oralarda göreceğiz. Bu sebeple Antalya'dan birbirimize uzun cümleler yerine takip edilebilir işler bırakalım. 1 yıl sonra dönüp bakalım. Hangi kanun ilerledi, hangi yatırım başladı, hangi şehir daha dirençli hale geldi ve işin sonunda hangi kaynak gerçekten o ihtiyacı olan insanlara ulaştı."
 
Karşılıklı tecrübe paylaşımının değerine işaret eden Kurum, "Birbirimizden öğreneceğimiz çok şey var. Tecrübelerimizi paylaşalım. Parlamentoların gücü geleceği konuşabilmesinin yanında geleceği hukukla şekillendirebilmesindedir. Milletimizin bize verdiği bu yetkiyi onların güvenli yarınları için kuralım diyorum." ifadelerini kullandı.

 

KAYNAK: HABER7
Ekrem Öztürk Haber7.com - Teknoloji Muhabiri
Haber 7 - Ekrem Öztürk

Editör Hakkında

İstanbul'da yaşayan Ekrem Öztürk, 2021 yılında Medya ve İletişim bölümünden mezun oldu. Uzun süre kendi alanında metin yazarlığı yapan Öztürk, şu an Haber7.com'da "Muhabir - Editör" olarak görev yapmaktadır. Ayrıca günümüz insan ilişkilerinde saygının ve empatinin çok büyük bir güç olduğuna inanmakta ve bu değerleri meslek hayatında da ön planda tutmaktadır.
YORUMLAR 1
  • Vatandaş 1 saat önce Şikayet Et
    Bazıları Aşı ve covid gibi iklim üzerine konuşulan yazılan çizilen herşey yalan olduğunu düşünüyor
    Cevapla