ÇAYKUR'dan çay atıklarını ekonomiye kazandıracak yerli üretim projesi
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), çay işleme sürecinde ortaya çıkan lifli atıklardan geliştirdiği "çaykopit" ile tarımsal atıkları ekonomiye kazandırmayı ve ithalata bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
ÇAYKUR'dan yapılan yazılı açıklamada, çay işleme sürecinde ortaya çıkan lifli atıkların değerlendirilmesi amacıyla geliştirilen çaykopitin, modern tarımda kullanılan ithal kokopite yerli alternatif olarak tasarlandığı belirtildi.
Modern seracılık, fide üretimi ve süs bitkileri yetiştiriciliğinde kullanılan kokopitin Hindistan cevizi liflerinden üretildiği ve Türkiye'nin bu alandaki ihtiyacını ithalat yoluyla karşıladığı ifade edildi.
Çaykopitin, çay üretiminden geriye kalan liflerin özel işlemlerden geçirilmesiyle elde edildiği aktarılan açıklamada, ürünün yaygınlaşmasıyla ithal yetiştirme ortamlarına ayrılan kaynağın azaltılmasının ve tarımsal atıkların ekonomiye kazandırılmasının amaçlandığı kaydedildi.
Açıklamada, ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim'in projeye ilişkin "Yurt dışına giden dövizleri Türkiye içinde tutmak" hedefi doğrultusunda, yerli kaynaklarla ithalatın azaltılmasına katkı sağlanmasının öngörüldüğü vurgulandı.
Türkiye'nin örtü altı tarım alanı büyüklüğünde dünyada dördüncü, Avrupa'da ise İspanya'nın ardından ikinci sırada yer aldığı belirtilen açıklamada, 1995'te yaklaşık 363 bin dekar olan toplam örtü altı tarım alanının 2024'te 776 bin dekara ulaştığı bildirildi.
Aynı dönemde plastik sera alanının yüzde 317 arttığına işaret edilerek, seracılıktaki büyümenin topraksız tarımda kullanılan yetiştirme ortamlarına duyulan ihtiyacı da artırdığı ifade edildi.
ÇAYKOPİT İLE DOMATES, KABAK VE FASULYE YETİŞTİRİLDİ
ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde yürütülen ön denemelerde çaykopit kullanılarak kabak, fasulye ve domates yetiştirildiği belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
"Yapılan denemelerde bitki gelişimi gözlemlenirken domates fidelerinden meyve de elde edildi. Proje kapsamında serada gerbera ve domates yetiştiriciliğine yönelik çalışmalar da sürdürülüyor. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi yürütücülüğünde, ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Ankara Üniversitesinin işbirliğiyle yürütülen çalışmalarla ürünün standardizasyonu ve ticarileştirilmesi hedefleniyor."
Açıklamada, çaykopitin sebze yetiştiriciliği, fide üretimi, süs bitkileri, saksı harçları ve peyzaj uygulamalarında kullanılabilecek yerli bir tarımsal girdi olma potansiyeli taşıdığı kaydedildi.
