İlaçta yeni dönem resmen başlıyor: Artık tarihe karışıyor! Sistem nasıl olacak?
TİTCK düzenlemesiyle ilaçlarda elektronik prospektüs dönemine geçiliyor. 1 Ocak 2027'de zorunlu olacak sistemde, hastalar kutudaki karekodu telefonlarına okutarak bilgiye ulaşacak. İsteyenlere basılı kağıt verilmeye devam edilecek.
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) 6 Aralık 2024'te yayımladığı düzenleme doğrultusunda ilaçlarda Elektronik Kullanma Talimatı (e-KT) uygulamasına kademeli geçiş başladı. Uygulama 1 Ocak 2027 itibarıyla zorunlu hale gelecek. Böylece 31 Aralık 2026, mevcut geçiş dönemi açısından kritik tarih olacak. Ancak yeni sistem, vatandaşın basılı bilgiye erişimini tamamen ortadan kaldırmıyor. Basılı Kullanma Talimatı isteyen tüketiciler için bunun sunulabilmesi mümkün olacak.
"TELEFONUN KAMERASIYLA DOĞRUDAN ERİŞİM"
Yeni sistemin merkezinde ilaç kutularındaki QR kodlar bulunuyor. Hasta, ilaç kutusunun dış ambalajındaki karekodu telefon veya tablet kamerasıyla okutarak ilgili ilacın elektronik Kullanma Talimatı'na ulaşabilecek. TİTCK'nin güncel kılavuzunda da e-KT'ye dış ambalaj üzerindeki karekod aracılığıyla ulaşılması öngörülüyor. Sisteme erişim için ayrıca bir uygulama yüklenmesi gerekmemesi ve telefonun kamerasıyla doğrudan erişim sağlanabilmesi gerekiyor. Elektronik talimatın, ilacın onaylı güncel kullanma talimatıyla uyumlu olması ve talimat değiştiğinde elektronik versiyonun da güncellenmesi gerekiyor.
"SAHTE VEYA AÇILMIŞ OLDUĞU ANLAMINA GELMEYECEK"
Kutudan basılı prospektüs çıkmaması, tek başına ilacın sahte veya açılmış olduğu anlamına gelmeyecek. Asıl kontrol noktalarından biri kutudaki karekod olacak. Ancak hem basılı kullanma talimatı bulunmuyorsa hem de karekod üzerinden elektronik talimata erişilemiyorsa, ilacı temin eden kişinin ilgili ilaç firmasıyla iletişime geçmesi gerekiyor.
"ÇOK GENİŞ BİR İLAÇ KULLANIM ALANINI İLGİLENDİRİYOR"
Düzenlemenin boyutu, Türkiye'nin ilaç tüketim rakamlarında daha net görülüyor. Türkiye'de 2025 yılında 2,7 milyar kutu ilaç satıldı. Aynı dönemde ilaç pazarının üretici fiyatlarıyla toplam büyüklüğü 430,8 milyar TL'ye ulaştı. Bu satışların yaklaşık 1,71 milyar kutusunu eşdeğer ilaçlar, 950 milyon kutusunu ise referans ilaçlar oluşturdu. Kutu bazında en fazla tüketilen tedavi gruplarında ise antiromatizmal ilaçlar yüzde 11,3, kardiyovasküler ilaçlar ise yüzde 10,4 pay aldı. Dolayısıyla değişiklik yalnızca belirli bir ilaç grubunu değil, çok geniş bir ilaç kullanım alanını ilgilendiriyor.
"YÜZDE 34 ARTARAK 411 MİLYAR 640 MİLYON LİRAYA ÇIKTI"
İlaç sektöründeki büyüklük yalnızca kutu sayısıyla sınırlı değil. SGK'nın ilaç harcamaları 2025 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 34 artarak 411 milyar 640 milyon liraya çıktı. 2024'te bu rakam 305 milyar 461 milyon liraydı. SGK verilerine göre 2025'te toplam reçete sayısı da 508,9 milyona ulaştı. 2024'te 504,2 milyon olan reçete sayısındaki artış sınırlı kalırken, reçete başına düşen tutar 654,55 liradan 806,57 liraya yükseldi. Bu rakamlar, ilaçla ilgili bilgilerin dijital ortamda güncel tutulmasının neden geniş bir kullanıcı kitlesini ilgilendirdiğini de ortaya koyuyor.
