Deprem bölgesinde artan konut arzı Türkiye genelinde kira artışlarını frenliyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), deprem bölgesindeki imar faaliyetlerinin kiralık konut piyasasına etkilerini inceleyen "Deprem Bölgesi Konut Arzı ve Bölgesel Kira Enflasyonu Gelişmeleri" başlıklı yeni bir çalışma yayımladı. Raporda, felaket sonrasında konut piyasasında yaşanan değişimlerin enflasyon üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde ele alındı.

Kamu öncülüğünde yürütülen yeniden imar faaliyetleri sayesinde bölgedeki konut arzının hızla artış gösterdiğini belirten TCMB raporunda, "Deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinlerinden aldığı pay, deprem öncesinde ortalama yüzde 12 civarındayken 2025 yılında yüzde 20'nin üzerine çıktı. Bu durum, bölgedeki inşaat faaliyetlerinin ne denli büyük bir ivmeyle sürdürüldüğünü açıkça ortaya koyuyor." denildi.

"KİRA ENFLASYONUNDA BELİRGİN YAVAŞLAMA EĞİLİMİ"

Konut arzındaki güçlü toparlanmanın kira artış hızına doğrudan yansıdığına dikkat çekilen çalışmada, "Deprem illerinde kira enflasyonu, 2023 ve 2024 yıllarında Türkiye'deki diğer grupların belirgin biçimde üzerinde seyrederken, konut teslimlerinin hız kazandığı 2025 yılında yavaşlama eğilimine girdi." ifadeleri kullanıldı.

Çalışmadaki en dikkat çekici bulgulardan biri de bu olumlu ayrışmanın sadece deprem bölgesiyle sınırlı kalmaması oldu. Depremden dolaylı etkilenen illerde kira enflasyonunun 2024 ve 2025 yıllarında diğer illere yakın bir seyir izlediğini aktaran uzmanlar, "2026 yılında kira enflasyonu belirgin biçimde daha düşük gerçekleşti. Bu görünümün arkasında, deprem bölgesindeki konut stokunun iyileşmesiyle birlikte, daha önce bu bölgelerden göç alan illerdeki kiralık konut talebinin geri göç kanalıyla kademeli olarak azalması yatıyor." diye konuştu.

"İNŞAAT KAPASİTESİ BÖLGE DIŞINA YÖNELİYOR"

Deprem konutu projelerinin büyük ölçüde tamamlanmasıyla birlikte sektörün dinamiklerinde de değişim gözlendiğini anlatan raporda, şu değerlendirmelere yer verildi:
"Bölgedeki inşaat sektörü istihdamı yavaş yavaş gerilerken, deprem bölgesi dışındaki illerde hızlı bir artış yaşandığı tespit edildi. İnşaat kapasitesinin bölge dışına yönelmeye başlaması, konut arzındaki artışın önümüzdeki dönemde çok daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceğinin sinyalini veriyor."

Deprem bölgesindeki konut arzı artışının gerek doğrudan bölgede gerekse dolaylı olarak etkilenen çevre illerde kira artışlarını baskılamayı sürdürmesinin beklendiğini vurgulayan Merkez Bankası, "Bu tablo, genel enflasyonla mücadele sürecine de olumlu katkı sunacak." değerlendirmesinde bulundu.