Bakanı Yumaklı'dan tarımsal üretimde tarihi rekor müjdesi

Kanal 7 ekranlarında Başkent Kulisi programına konuk olan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Kanal 7 Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Acet'in sorularını yanıtladı.

Yumaklı'nın açıklamalarından satır başları...

Mehmet Acet'in sorularını yanıtlayan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye'nin orman yangınlarıyla mücadelesindeki son duruma ve sahadaki teknolojik altyapıya ilişkin önemli veriler paylaştı. 

İklim şartlarının bu yıl Türkiye'nin lehine seyrettiğini belirten Bakan Yumaklı, "Geçmiş yılla bu yılın arasında bir kıyaslama yaptığımızda yangınlarla alakalı sayıda yaklaşık yüzde 20-25 civarında bir azalma var." dedi.

Yangın sayısındaki azalmanın yanı sıra müdahale stratejilerinin de büyük önem taşıdığına dikkat çeken Yumaklı, "Çok ciddi zarar verme potansiyeline sahip olan yangınlara sizin nasıl müdahale ettiğiniz, onları hangi seviyede tutup tabiri caizse büyümeden ya da zarar vermeden önlediğiniz önemli." ifadelerini kullandı.

"27 UÇAĞIMIZ VE 119 HELİKOPTERİMİZ VAR"

Orman teşkilatının her geçen gün mevcut şartların değişkenliğine göre kendini adapte ettiğini anlatan Yumaklı, ekipman yeterliliği konusundaki tartışmalara da değinerek şunları kaydetti: 

"Varsayımlarla hareket edemeyiz. Çok net bir şekilde söylüyoruz. Bizim şu anda 27 uçağımız var, 119 tane helikopterimiz var, aşağı yukarı 6 binin üzerinde kara araçlarımız var, 28 bin personelimiz var."

Özellikle 2021 yılında yaşanan büyük orman yangınlarından sonra kapasite artırımına gidildiğini vurgulayıp, "Bakanlığımız hem alet ekipman hem de personel sayısı ve buraya müdahale edecek gönüllülerimiz de dahil olmak üzere bunların artışını sağladı. Sadece artışı da değil, uygun yerlere konuşlandırılması ile ilgili becerisini ve teknoloji gücünü de artırmış durumda ve artırmaya da devam ediyoruz." diye konuştu.

"MÜDAHALE SÜRESİNİ 10 DAKİKAYA İNDİRMEK İSTİYORUZ"

Erken müdahalenin yangınların büyümesini engellemedeki kritik rolüne işaret eden Yumaklı, mevcut durumda yangınlara ortalama 11 dakika içerisinde müdahale edildiğini bildirdi. 

Hedeflerinin bu süreyi daha da aşağı çekmek olduğunu belirten yumaklı, "Biz bunu 10 dakikaya indirmek istiyoruz. O bir dakika bile inanılmaz fark ettirecek ve ettiriyor da nitekim." dedi.

Sürekli gelişim felsefesiyle hareket ettiklerini ve teknolojiden en üst düzeyde faydalandıklarını aktaran Yumaklı, "Biz özellikle risk konusunda karar destek mekanizmalarının yapay zekayı da kullanarak herhangi bir orman yangını ya da orman yangını potansiyeli oluşmadan ona müdahale etmenin şartlarına bakıyoruz. O yüzden bütün orman teşkilatımız anlık olarak değişebilen meteorolojik koşulları ya da değişebilen bir risk takibi mekanizmasını görebiliyor." ifadelerini kullandı.

BAKAN YUMAKLI: BİTKİSEL ÜRETİMDE 140 MİLYON TONLA CUMHURİYET REKORU KIRILACAK

Bakan Yumaklı, bitkisel üretimde bu yıl Cumhuriyet tarihinin rekorunun kırılacağını açıkladı. Pandemi, kuraklık ve zirai don gibi olağanüstü dönemlerde çiftçilerle omuz omuza vererek süreci atlattıklarını belirten Bakan Yumaklı, "Netice itibarıyla herhalde bu sene şunu net söyleyebilirim: 140 milyon tonun üzerinde bir bitkisel üretime ulaşacağız." dedi.

"BİZ BU AĞAÇLARI KAYBETMEYECEĞİZ"

Geçtiğimiz yıl şubat ve nisan aylarında yaşanan zirai don felaketinin özellikle 16 ürünü neredeyse yok olma seviyesine getirdiğini hatırlatan Yumaklı, hava sıcaklığının eksi 19 derecelere kadar düştüğünü vurguladı. Devletin üreticinin yanında olduğuna dikkat çeken Yumaklı, "Eksi 6 dereceden sonra artık herkes eller yukarı yapıyor. Burada şunu söyledik: Biz bu ağaçları kaybetmeyeceğiz. Birlikte çalışacağız. Devlet bu manada zararları tazmin edecek." diye konuştu. Beklenmeyen olaylara karşı tarım sigortasının önemine değinen Yumaklı, sigorta yaptıranların ürün bedellerinin yüzde 75'ini aldığını aktardı.

"AĞAÇLARI KESELİM DİYEN BİR ANLAYIŞ ORTAYA ÇIKTI"

Tarım sigortası olmayan üreticiler için de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatlarıyla hızlı bir şekilde sahaya inildiğini anlatan Bakan Yumaklı, kriz anında üreticiyi yanlış yönlendirmeye çalışan çevrelere tepki gösterdi. Çiftçilere ağaçlarına dokunmamaları yönünde çağrı yaptıklarını ifade eden Yumaklı, şunları kaydetti: "Çünkü şöyle bir tezviratla karşılaştık: Artık bunlardan hiçbir şey olmaz, bunları keselim. Düşünebiliyor musunuz? 15 sene, 20 sene size ürün vermiş, büyümüş ağaçları keselim diyecek de bunu empoze eden de bir anlayış ortaya çıktı. Maalesef bunu siyasete alet etme adına yapıyorlar. Çünkü bir kaos oluşturma her zaman için maalesef pozitif, güzel şeyleri söylemekten daha kolaya geliyor ve oluşan atmosfer siyasi açıdan daha çok dikkat çekiyor."

"CUMHURİYET TARİHİNİN REKORU OLACAK"

Yaşanan tüm olumsuzluklara ve manipülasyon girişimlerine rağmen üretimde ciddi bir artış yakalandığının altını çizen Bakan Yumaklı, geçen yıl 120 milyon ton civarında olan bitkisel üretimin bu yıl 140 milyon tonu aşacağını bildirdi. Rakamların detaylarını paylaşan Yumaklı, "Bu Cumhuriyet tarihinin rekoru olacak yani 140 milyon ton. Tabii burada tarla bitkilerinde ilk tahmini verirken yüzde 12'lik bir artışı tahminlemiştik biz. Meyvede yüzde 55'lik bir artışı tahminlemiştik. Sebzede de yüzde 28'lik bir artışı tahminlemiştik." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin gıda arzında hiçbir sorun yaşamayacağını vurgulayan Yumaklı, "Bizim herhangi bir şekilde ülkemizde bir eksikliğini hissedeceğimiz bir ürün olmayacak. Aksine fazlalığı nasıl değerlendireceğimiz konusunu konuşacağız ki biz ondan şikayetçi değiliz." dedi.

BAKAN YUMAKLI'DAN TMO ALIMLARI AÇIKLAMASI: 145 MİLYAR LİRA ÖDEME YAPILDI

Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) hububat alım çalışmaları ve üreticilere yapılan ödemeler hakkında önemli açıklamalarda bulundu.

Türkiye genelinde hasadın büyük ölçüde tamamlandığını belirten Bakan Yumaklı, "Bunun için de üreticilere bu an itibarıyla 145 milyar lira ödeme yaptık." dedi.

Toplam 140 milyon tonluk bitkisel üretimin içerisinde hububatın kritik bir yer tuttuğuna dikkat çeken Yumaklı, buğdayda 22 milyon tonun üzerinde, arpada ise 9 milyon tonu aşan bir rekolte beklediklerini ifade etti. Hasatta sona yaklaşıldığını ve Türkiye genelinde oranın yüzde 95 seviyesine ulaştığını anlatan Yumaklı, "Toprak Mahsulleri Ofisi biliyorsunuz alım fiyatı açıklıyor ve hem kendi kritik stokları için hem de üreticinin üretimini sürdürebilmesi için şunu söylüyor: Mesela buğday için 16 bin 500 lira tonuna ben fiyat açıklıyorum. Bu fiyatın üzerinde satabilirsin, bu fiyatın altına düştüğünde bana getir ben alacağım diyor. Hatta şunu söyledik: Hiç kimsenin elinde herhangi bir şekilde buğdaydı, arpaydı kalmayacak. Biz bunları alacağız." diye konuştu.

"ÜRETİCİLERE 145 MİLYAR LİRA ÖDEME YAPTIK"

Ürün hasadında gelen miktarın yoğunluğu nedeniyle başlangıçta 600 olan alım noktasını Türkiye genelinde 769'a çıkardıklarını vurgulayan Bakan Yumaklı, 20 milyon tona kadar ürün alabilecek kapasiteyi hazır tuttuklarını dile getirdi. TMO'nun şu ana kadar 11 milyon 700 bin ton ürün aldığını belirten Yumaklı, "Bunun için de üreticilere bu an itibarıyla 145 milyar lira ödeme yaptık. Daha da geliyor, devam edecek işte süre sonuna kadar." ifadelerini kullandı.

Gıda arz güvenliği kapsamında TMO'nun kritik stokları tutma sorumluluğu olduğunu hatırlatan Yumaklı, devletin üreticiyi koruyan bir kalkan görevi üstlendiğini kaydetti. Üreticilerin ürünlerini değerinde satabilmeleri için ilk alıcı konumunda olduklarını belirten Yumaklı, fiyatların açıklanan taban rakamların altına düşmesine izin vermeyeceklerinin altını çizdi.

"TMO ÇİFTÇİNİN DOSTU OLARAK FAALİYETLERİNE DEVAM EDECEK"

Her hasat döneminde TMO'nun alım fiyatları ve şartları üzerinden kasıtlı bir türbülans oluşturulmaya çalışıldığına dikkat çeken Bakan Yumaklı, üreticileri spekülasyonlara karşı uyardı. Kurumun ürünleri almayacağı veya ödemeleri yapmayacağı yönündeki asılsız iddiaların bazı çiftçileri paniğe sevk ettiğini anlatan Yumaklı, şunları kaydetti: 

"Hasadın yüzde 95'i neredeyse tamamlanmış. Toprak Mahsulleri Ofisi hiç kimsenin getirdiği ürünü ben almamazlık etmeyeceğim, 20 milyon tona kadar hububat depolama kapasitemi hazır tutuyorum demiş. Ancak bakışları bu tarafa çevirmek için hiç olmayan şeylerin üzerinden böyle birtakım dezenformasyonlar olmuş. Maalesef bu tür şeyler olduğunda, ya acaba bir problem olur mu diye ürününü elinden çıkartan üreticilerimiz oldu. O yüzden şimdiden önümüzdeki sene için, bir sene öncesinden garanti ediyoruz. Bundan önceki yıllarda ne söylediysek ne yaptıysak bu sene de aynısını yaptık, bundan sonra da aynısını yapacağız. O yüzden üreticilerimiz bize her zaman olduğu gibi güvenmeye devam etsinler. Toprak Mahsulleri Ofisi çiftçinin dostu olarak, üreticinin dostu olarak faaliyetlerine devam edecek."

Avrupa'nın alışık olmadığı meteorolojik koşullar nedeniyle büyük bir şok yaşadığını belirten Bakan Yumaklı, "Orman yangınlarından tutun da tarımsal üretimine kadar Avrupa'da çok ciddi bir negatif etkilenme söz konusu oldu." dedi.

Yangınların oluşumunda sıcaklığın 30 derecenin üzerinde, nemin yüzde 30'un altında ve rüzgar hızının saatte 30 kilometrenin üzerinde olmasının etkili olduğunu anlatan Yumaklı, Avrupa'da bu koşulların üç dört kat fazlasıyla yaşandığını dile getirdi.

"BAZI ÜLKELER SU PROBLEMİ SEBEBİYLE HAYVAN KESİMLERİNE BAŞLADILAR"

Fransa, İspanya, İtalya, Polonya ve Romanya gibi ülkelerin kuraklıktan zincirleme şekilde etkilendiğine dikkat çeken Yumaklı, "Burada şunu gördük, bazı ülkeler su problemi sebebiyle hayvan kesimlerine başladılar. Ülkenizin komple etkilendiği bir sistematik söz konusu. Çok yağış aldığı için su depolamayla alakalı yapıları çok kuvvetli değil. Su veremedikleri için hayvanlarını kesiyorlar." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Akdeniz kuşağında yer alması nedeniyle iklim değişikliğinden ciddi şekilde etkileneceğini vurgulayan Yumaklı, son çeyrek yüzyılda yapılan Yusufeli Barajı gibi yatırımların su arzını önemli ölçüde garanti altına aldığını kaydetti. Bu durumun rehavete yol açmaması gerektiğinin altını çizen Yumaklı, "Su kıtlığına uğrayan bir ülkesiniz. Kontrollü gitmeniz gerekir. Suyunuzu verimli kullanmanız gerekir." diye konuştu.

"SUYU MERKEZE ALAN ÜRETİM PLANLAMASINA GEÇTİK"

Gelecek projeksiyonlarının Türkiye'nin su kıtlığına doğru gittiğini gösterdiğini belirten Yumaklı, 2023 yılında Emine Erdoğan'ın himayelerinde başlatılan Su Verimliliği Seferberliği'nin şubat depremleri sonrası yılın son çeyreğinde yeniden hız kazandığını hatırlattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından suyu yöneten en üst merci olarak Ulusal Su Kurulu'nun kurulduğunu ve bakanlık başkanlığında çalışmalarına devam ettiğini aktaran Yumaklı, şunları kaydetti:

"Suyun yüzde 77'sini tarım kullanıyor. Dolayısıyla tarımsal üretimi de suyu merkeze alarak bir üretim planlamasına bağladık. Burada iki şey olacak. Birincisi suyunuzu verimli kullanacaksınız, ikincisi de üretiminizi planlayarak nerede hangi ürünü ne kadar üreteceğinize karar vereceksiniz. 2024 yılı itibarıyla de suyu merkeze alan üretim planlamasına geçtik."

"ŞU ANDA YÜZDE 38'LERDEYİZ İNŞALLAH YÜZDE 45'LERE ÇIKACAĞIZ"

Kuraklığa toleranslı tohumlar geliştirmeye devam ettiklerini ve tohumculuk sektörünün bu konu üzerinde hassasiyetle durduğunu anlatan Bakan Yumaklı, kuraklık kaynaklı hasat sorunu yaşayan üreticiler için tarım sigortalarında gerekli düzenlemelerin yapıldığını bildirdi. Vahşi sulama ve açık kanallar nedeniyle suyun verimli kullanılamadığına işaret eden Yumaklı, "2002 yılından itibaren yapılan bütün sulama sistemleri kapalı devre. Ancak açık olanları da kapalı hale getirmeniz gerekir. Burada da şu anda yüzde 38'lerdeyiz, inşallah yüzde 45'lere çıkacağız. Öyle bir hedefimiz söz konusu." dedi.

 BAKAN YUMAKLI'DAN VATANDAŞA GÜVENİLİR GIDA UYGULAMASI ÇAĞRISI

Güvenilir gıdanın vatandaşın en tabii hakkı olduğunun altını çizen Bakan Yumaklı, "Bu bizim kırmızı çizgimizdir. Bununla alakalı toleransımız sıfır. Bundan hareketle toplumu da bu işin içerisine dahil edecek şekilde geniş kapsamlı bir güvenilir gıda anlayışını oturtmaya gayret ediyoruz." dedi.

"ÖNCE YAPTIRIMLARIMIZI UYGULUYORUZ SONRASINDA YAYINLIYORUZ"

Vatandaşların tükettikleri ürünlerin içeriği ve sağlığa uygunluğu konusunda şeffaf bir şekilde bilgilendirildiğini anlatan Bakan Yumaklı, guvenilirgida.com web sitesi ve Güvenilir Gıda mobil uygulaması üzerinden taklit ve tağşiş listelerinin anlık olarak paylaşıldığını hatırlattı. 

İfşa sürecinden önce cezai işlemlerin kesinlikle uygulandığına dikkat çeken Bakan Yumaklı, "Biz sadece tespitlerimizi yayınlamıyoruz, önce yaptırımlarımızı uyguluyoruz sonrasında yayınlıyoruz bunu. Herhangi bir uygunsuzluk tespit ettiğimizde biz bütün yaptırımlarımızı uyguluyoruz. O yaptırımlardan bir tanesi de bunların ifşa edilmesi. Şöyle bir yanlış algılamaya sebep oluyor, 'Ya bunları böyle yayınlayacağınıza gereğini yapsanıza.' Hiç kimsenin endişesi olmasın gereğini yapıyoruz." diye konuştu.

"İŞİNİ İYİ YAPANLA YAPMAYAN ARASINDAKİ FARKI GÖSTERMEK İSTİYORUZ"

Güvenilir Gıda mobil uygulamasının sunduğu imkanları detaylandıran Bakan Yumaklı, vatandaşların işletmelerdeki barkodları okutarak denetim geçmişini görebileceğini belirtti. 

Sistemin yeni versiyonuyla birlikte denetim sonuçlarının da şeffaf bir şekilde vatandaşın erişimine açılacağını belirten Yumaklı, "Bütün gıda işletmeleri bu barkodu size göstermek durumunda. Siz uygulamadan o barkodu okuttuğunuzda o işletmenin ne zaman denetlendiğini, kaç kez denetlendiğini görebilirsiniz. Şimdi bunun ikinci versiyonunu güncelleyeceğiz. Bu denetimlerin sonuçlarını da göreceksiniz orada. Dolayısıyla işini iyi yapanla yapmayanlar arasında da bir farkı burada göstermek istiyoruz." ifadelerini kullandı.

"BİR DAKİKANIN İÇERİSİNDE BİZE BİLDİREBİLİRLER"

Tüketicilerin karşılaştıkları olumsuz durumları anında şikayet edebilecekleri bir altyapı kurduklarını vurgulayan Bakan Yumaklı, "Son kullanma tarihi geçmiş olabilir, çok kötü ortam olabilir, ambalajı çok kötü olabilir, içeriği itibarıyla farklı ama sunum itibarıyla farklı bir ürün olabilir hiç fark etmez. Uygunsuzluğu bize bildirsinler o uygulamayla. Çok fazla vakit alacak bir şey değil, bir dakikanın içerisinde bize onu bildirebilirler. Bize geldiği andan itibaren biz onun gereğini yapıyoruz." dedi.

"254 UYGUNSUZLUĞU SAVCILIĞA SUÇ DUYURUSUNDA BULUNMUŞUZ"

Türkiye genelinde yaklaşık 800 bin gıda işletmesi bulunduğunu ve bu işletmelere yıllık ortalama 1 milyon 400 bin denetim gerçekleştirdiklerini aktaran Bakan Yumaklı, işletmelerin gelirlerine göre 19 milyon liraya kadar ceza kesildiğini kaydetti. 

2026 yılının başından bu yana yürütülen denetimlerin istatistiklerini de kamuoyuyla paylaşan Bakan Yumaklı, şunları kaydetti: 

"1 Ocak'tan bugüne kadar 756 bin denetim yapmışız. 254 uygunsuzluğu savcılığa suç duyurusunda bulunmuşuz. Çünkü demişiz ki burada yapılan iş insanlarımızın sağlığını tehdit eder nitelikte, dolayısıyla idari yaptırımların dışında bir de adli yaptırıma tabi olması gerekir. 1.6 milyar lira da ceza uygulamışız. Biz elbette rutin denetimlerimize devam edeceğiz ama vatandaşlarımızın bu manada bizlerin gönüllü temsilcisi olarak uygunsuzlukları bildirmeleri ondan sonrası bizim sorumluluğumuzda. Bu konudaki uygunsuzluk ortamını da sayısını da niyetini de azaltacaktır."