Kırmızı metalde küresel arz krizi alarmı! İki süper güç arasında kapışma kızıştı

Bakır, arz sıkışıklığı ve ABD'nin olası ithalat tarifelerinin metal akışını bozmasıyla iki haftanın zirvesine çıktı. Çin'de düşen stoklar fiyatı desteklerken, zayıflayan imalat verileri yükselişin önündeki en büyük fren oldu.

Bakır fiyatları, dünyanın iki büyük tüketim merkezinde büyüyen stok yarışının etkisiyle yeniden yukarı yöneldi. ABD'ye çekilen sevkiyatlar ve Çin'de hızla azalan kullanılabilir metal miktarı, sanayi metalini tarihî zirvesine yaklaştırdı.
Yükseliş, yalnızca kısa vadeli yatırım talebinden kaynaklanmıyor. Elektrik şebekeleri, yapay zekâ veri merkezleri, yenilenebilir enerji yatırımları ve elektrikli araç üretimi de bakıra yönelik uzun vadeli talep beklentisini güçlendiriyor.

"YENİ REKOR İÇİN EN ÖNEMLİ EŞİK 6,67 DOLAR"

Bakır vadeli işlemleri haftanın ilk gününde libre başına 6,50 dolara yaklaştı. Böylece sanayi metali son iki haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. Fiyat önceki güne göre yaklaşık yüzde 1 yükselirken, son bir aylık kazanç yüzde 5'i aştı. Bakırın geçen yılın aynı dönemine göre değer artışı ise yüzde 46'nın üzerine çıktı.
Londra Metal Borsası'nda üç ay vadeli bakırın son resmî fiyatı ton başına 13 bin 800 dolar seviyesinde bulunuyor. Nakit fiyatın vadeli fiyatın üzerine çıkması, fiziki bakıra yönelik kısa vadeli talebin güçlü kaldığını gösteriyor.

Bakır, haziran ayında libre başına 6,67 dolara çıkarak tarihî zirvesini görmüştü. Güncel fiyatla rekor arasındaki fark yüzde 3'ün altına indi.
Piyasanın yeniden zirveye yaklaşması, fiyatın yalnızca Çin ekonomisine ilişkin beklentilerle hareket etmediğini ortaya koyuyor. Bölgesel stok farklılıkları ve olası ABD tarifeleri de fiyatlamanın merkezine yerleşti.
Yılın başından bu yana yüksek oynaklık gösteren bakır, kısa süreli geri çekilmelerin ardından alıcı bulmayı sürdürdü. Düşük stoklar, fiyat gerilediğinde fiziki kullanıcıların yeniden piyasaya girmesini kolaylaştırıyor.
Yeni rekor için en önemli eşik 6,67 dolar düzeyi olacak. Ancak bu seviyenin aşılması, Çin talebi ve küresel sanayi görünümünden gelecek desteğe bağlı bulunuyor.

"İÇ PİYASADAKİ METAL ARZI SIKIŞTI"

Dünyanın en büyük bakır tüketicisi Çin'de borsa stokları mart ayındaki zirveden bu yana sert biçimde geriledi.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası tarafından izlenen stoklar, mart ayında 433 bin tonun üzerindeyken temmuz sonunda 70 bin tonun altına indi. Yaklaşık yüzde 84'lük düşüş, iç piyasadaki metal arzının sıkıştığını gösteriyor.
Yerli izabe tesislerindeki bakım çalışmaları rafine bakır üretimini sınırlarken hurda bakır tedarikindeki sorunlar da piyasayı daraltıyor.
Çinli alıcıların ithal bakıra ödediği Yangshan primi hazirandaki ton başına 59 dolardan 115 dolara yükseldi. Dört yılın en yüksek düzeyine ulaşan prim, ithalat talebinin güçlendiğine işaret ediyor.

"KALICI BİR PİYASA BÖLÜNMESİNE DÖNÜŞME RİSKİ"

Bakır piyasasındaki dengesizliğin diğer tarafında ABD bulunuyor. Washington yönetiminin rafine bakır ithalatına tarife getirip getirmeyeceğine ilişkin belirsizlik, sevkiyatların Amerikan depolarına yönelmesine yol açtı.
ABD'deki vadeli bakır fiyatlarının Londra fiyatlarının üzerinde kalması, ticaret şirketlerine metal gönderme konusunda güçlü bir teşvik sağladı.
ABD'nin rafine bakır ithalatı 2025 yılında yüzde 80 artarak 1,64 milyon tona ulaştı. İthalat, 2026'nın ilk beş ayında da yüzde 13 yükseldi.
Amerikan depoları küresel borsalarda görülebilen bakır stoklarının yaklaşık yüzde 58'ini tutuyor. Metalin tek bir pazarda yoğunlaşması, Avrupa ve Asya'daki fiziki kullanıcıların bakıra ulaşmasını zorlaştırıyor.
Tarife kararının gecikmesi, geçici olması beklenen fiyat farkının kalıcı bir piyasa bölünmesine dönüşme riskini büyütüyor.

ABD'ye yönelen sevkiyatlar ve Çin'in yeniden ithalata dönmesi, Londra Metal Borsası depolarındaki stokları da aşağı çekti.
LME bakır stokları mayıs ayında 400 bin tonun üzerine çıkmıştı. Temmuz sonunda miktar 250 bin tonun altına geriledi.
Depolardaki metalin önemli bölümünün teslimat için ayrılmış olması, piyasada hemen kullanılabilecek bakır miktarının açıklanan toplam stoktan çok daha düşük kalmasına neden oluyor.
Nakit bakır fiyatının üç aylık vadeli fiyatın üzerinde işlem görmesi de aynı sıkışıklığı yansıtıyor. Bu piyasa yapısı, metalin bugün teslim edilmesinin gelecekteki teslimattan daha değerli görüldüğü anlamına geliyor.

"ÖNEMLİ BİR TALEP RİSKİ BULUNUYOR"

Arz tarafındaki güçlü desteklere rağmen bakırın önünde önemli bir talep riski bulunuyor.
Çin'de özel sektör imalat göstergesi temmuz ayında son dört ayın en düşük büyüme hızına geriledi. Üretim ve yeni siparişlerdeki yavaşlama, sanayi metallerine yönelik kısa vadeli tüketim beklentisini zayıflattı.
Pekin yönetiminin geniş kapsamlı yeni bir teşvik paketi yerine mevcut politika araçlarını kullanmayı sürdüreceğini açıklaması da güçlü talep artışı beklentilerini sınırlıyor.
Çin'de konut sektörünün zayıf kalması, bakırın geleneksel kullanım alanlarından inşaat ve beyaz eşya üretimini baskılıyor. Elektrik altyapısı ve enerji dönüşümü yatırımları ise bu kaybın bir bölümünü telafi ediyor.

"YAPAY ZEKÂ VERİ MERKEZLERİ GİDEREK DAHA BÜYÜK YER TUTUYOR"

Bakırın uzun vadeli hikâyesinde yapay zekâ veri merkezleri giderek daha büyük yer tutuyor.
Yüksek kapasiteli veri merkezleri; elektrik kabloları, transformatörler, soğutma sistemleri ve şebeke bağlantıları için yoğun miktarda bakır kullanıyor.
Elektrikli araçlar da içten yanmalı motorlu otomobillere göre daha fazla bakır gerektiriyor. Yenilenebilir enerji santralleri ile enerji depolama yatırımları, metalin talep tabanını genişletiyor.
Ancak yüksek fiyatlar üreticileri bakır kullanımını azaltmaya, alüminyum gibi alternatiflere yönelmeye veya projeleri ertelemeye zorlayabilir. Bu nedenle fiyatın rekor üzerinde kalıcılığı yalnızca arz açığına değil, müşterilerin yüksek maliyeti kabul edip etmeyeceğine de bağlı olacak.
Kısa vadede yatırımcılar ABD'nin tarife kararını, Çin stoklarını ve imalat verilerini izleyecek. Bakırın 6,67 dolarlık rekoru aşabilmesi için arz sıkışıklığının talep yavaşlamasından daha güçlü kalması gerekecek.