BM'den korkutan rapor: Kalkınma hedefleri için 4 trilyon dolar açık var

Birleşmiş Milletler (BM), 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'na ulaşılabilmesi için ülkelerin yıllık yaklaşık 4 trilyon dolarlık finansman açığını kapatacak kararlı politikalar hayata geçirmesi gerektiğini açıkladı. Kuruluşun yayımladığı son rapor, birçok alanda ilerleme kaydedilmesine rağmen küresel krizler ve artan finansman ihtiyacının kalkınma hedeflerini tehdit ettiğine işaret etti.

"SON YILLARIN EN SERT DÜŞÜŞÜ"

BM'nin raporunda, sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamında milyarlarca insanın elektrik, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişiminde önemli gelişmeler yaşandığı belirtildi. Buna karşın, eş zamanlı küresel krizler ile giderek büyüyen finansman açığının hedeflere ulaşılmasını zorlaştırdığı vurgulandı.

Rapora göre, faaliyetleri sona eren ABD'nin dış yardım kuruluşu USAID dahil resmi kalkınma yardımları, 2025 yılında yüzde 23,1 azalarak son yılların en sert düşüşünü yaşadı ve yaklaşık 2015 seviyelerine geriledi.

Ayrıca 139 sürdürülebilir kalkınma hedefinden yalnızca yüzde 36'sının planlandığı şekilde veya orta seviyede ilerlediği kaydedildi. Hedeflerin yüzde 49'unda ilerleme oldukça yavaş kalırken, yüzde 15'inde ise 2015 yılındaki başlangıç seviyesinin gerisine düşüldü.

AÇLIK VE YOKSULLUK KISKACINDAKİ DÜNYA

Raporda, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unun günlük 3 doların altında gelirle aşırı yoksulluk içinde yaşamını sürdürdüğü ifade edildi. Bu oranın 2015'e göre sadece 3 puan gerilediği belirtilirken, mevcut politikaların devam etmesi halinde 2030 yılında da yaklaşık yüzde 9 seviyesinde kalmasının beklendiği aktarıldı.

Yaklaşık 2,3 milyar kişinin, yani dünya nüfusunun yüzde 28'inin orta veya şiddetli düzeyde gıda güvensizliği yaşadığına dikkat çekilen raporda, bu kişilerin yılın belirli dönemlerinde yeterli gıdaya düzenli erişemediği belirtildi. Bunun yanında 673 milyon kişinin kronik açlıkla mücadele ettiği, her iki göstergenin de 2015 seviyelerinin üzerinde olduğu kaydedildi.

Rapora göre, 2030 yılına kadar Sahra Altı Afrika, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile Avustralya ve Yeni Zelanda dışındaki Okyanusya hariç birçok bölgenin aşırı yoksulluğu sona erdirmeye yaklaşması öngörülüyor.

Öte yandan çocuk işçiliği 2020-2024 döneminde 20 milyondan fazla azalmasına rağmen, dünya genelinde 273 milyon çocuk ve genç hâlâ eğitim sisteminin dışında bulunuyor. Gençlerin işsiz kalma olasılığının ise yetişkinlere kıyasla yaklaşık dört kat daha yüksek olduğu belirtildi.

"TARİHİ ZİRVEYE ULAŞTI"

Rapor, küresel mülteci sayısındaki artışın da sürdüğünü ortaya koydu. Buna göre, 2025 yılının ortası itibarıyla her 100 bin kişiye düşen mülteci sayısı 440'a yükselirken, bu oran 2015'in iki katını aştı.

Düşük ve orta gelir grubundaki ülkelerin dış borcunun 2024 yılında 8,9 trilyon dolarla tarihi zirveye ulaştığı belirtilen raporda, iklim göstergelerinin de endişe verici seviyelere çıktığı ifade edildi. Küresel sıcaklıkların 2025 yılında sanayi öncesi dönemin 1,43 derece üzerine yükseldiği, atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunun ise son 2 milyon yılın en yüksek düzeyine ulaştığı aktarıldı.

"CİDDİ ENGELLER OLUŞTURUYOR"

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, rapora ilişkin değerlendirmesinde ilerlemenin mümkün olduğunu ancak mevcut hızın yetersiz kaldığını söyledi. Guterres, kalkınma yardımlarındaki sert düşüş, artan borç yükü, büyüyen çatışmalar, küresel ekonomideki yavaşlama ve iklim krizinin sürdürülebilir kalkınma hedefleri önünde ciddi engeller oluşturduğunu vurguladı.