Gaziantep'te tarihi zirve: İslahiye Gümrük Kapısı açılıyor

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Muhammed Nidal eş-Şaar’ın katılımıyla düzenlenen Anadolu Ajansı (AA) Kent Ekonomileri Zirvesi Gaziantep-Halep Programı başladı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, zirvede yaptığı konuşmada, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin ve Gaziantep Valisi Kemal Çeber’in talep ve girişimleri doğrultusunda İslahiye Gümrük Kapısı’nın açılması için bakanlığın hazırlıklarının tamamlandığını belirterek, en kısa sürede kamuoyuna müjde verileceğini söyledi.

"SİZİN YANINIZDA ÇALIŞABİLİR MİYİM?"

Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Muhammed Nidal eş-Şaar ise Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’e hitaben, "Fatma Şahin hanımefendiye sormak istiyorum; sizin yanınızda çalışabilir miyim?" diyerek salonda tebessüme neden olan bir espri yaptı.

SINIR HATTINDA DEV ÜRETİM EKOSİSTEMİ

Türkiye ile Suriye arasında gelişen ticari ilişkilere odaklanan zirve, iki ülkenin iş dünyasını bir araya getirdi. Gaziantep Üniversitesi Mavera Kongre ve Sanat Merkezi’nde gerçekleştirilen organizasyonda, Gaziantep ile Halep arasında özel olarak regüle edilmiş üretim ve ticaret alanlarının oluşturulması halinde sınır hattında büyük ölçekli bir ara üretim ekosistemi kurulmasına ilişkin konular değerlendirildi.

Türkiye’nin 911 kilometrelik sınır hattında oluşturulabilecek iş birliği imkanlarının öne çıktığı zirvede, iki ülke arasında yeniden canlanan ticari, lojistik ve üretim ilişkileri ile bölgesel ekonomik entegrasyon başlıkları ele alındı.

"DEVRİMİN EKONOMİK KALKINMA İLE DE TAÇLANMASI GEREKİYORDU"

Zirve kapsamında AA Ekonomi-Finans Haberleri Direktörü Serhat Akkan'ın moderatörlüğünde "Türkiye ve Suriye İçin Ticarette Yeni Ufuklar" başlıklı oturumda konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Suriye iç savaşı sonrası, ekonomi, ticaret ve kalkınma başta olmak üzere iki ülke hükümetlerinin ortak çalışmaları ve atılan adımları anlatarak şunları söyledi:

“Suriye'deki yeniden yapılanma, yeniden inşa, ekonomide güçlenme sürecinin ve buna Türkiye'nin katkılarını bu zirveyi düzenlemekle önemli bir farkındalık sağladı. Devrimin ekonomik başarılarla ekonomik kalkınma ile de taçlanması gerekiyordu. Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve hükümeti olarak değerli Cumhurbaşkanımızın liderliğinde gerek iç savaş öncesinde gerekse iç savaş sırasında bizim önceliğimiz her zaman Suriye Halkı’nın selameti olmuştur.

Devrimden sonraki ilk dakikadan itibaren de ekonomik alanda da büyük bir yatırım, kalkınma ve gelişme atağını başlattıK. 8 Aralık'ın ertesi gününden itibaren bizim önemli görevlerimizin başında Suriye'yle ekonomik, ticaret, yatırım, ulaştırma, enerji her alandaki ilişkilerimizin en yüksek noktaya çıkarılması ve Suriyeli kardeşlerimizin bu ekonomik mücadelesinde onların yanında olmamız ve verebileceğimiz bütün katkılarla birlikte Türkiye Suriye ekonomik entegrasyonunu ilerletmemiz olmuştur.”

"BU KISITLAMALARI DERHAL KALDIRDIK"

İç savaş sonrası ilk alınan kararlardan birinin devrimin ertesi günü Yayladağ Gümrük Kapısı’nın açılması kararı olduğunu söyleyen Bakan Bolat, oturumdaki konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Aynı şekilde başta Hatay, Gaziantep, Kilis, Mardin, Şanlıurfa gibi sınır illerimiz ve onların hemen yanı başında Adana, Osmaniye, Karamanmaraş, Adıyaman gibi yakın coğrafyadaki illerimizin ticaret ve sanayi odaları ve ilgili iş STK'larıyla birlikte Suriye'de ticaret yatırım işlerini arttırma konusunda koordinasyon toplantıları yaptık.

Suriye'ye yönelik ihracat, ithalat ve transit ticarette önemli kısıtlamalar vardı, bu kısıtlamaları derhal kaldırdık. Değerli Başkanımız Fatma Şahin’in ve Gaziantep Valimiz’in de ifade ettiği Meydanı Ekbez İslahiye Gümrük Sınırı’nın açılması konusunda da bizim hazırlıklarımız tam ve bu konuda Gaziantep Valiliğimiz ve Büyükşehir Belediyemiz ve organize sanayi bölgemiz Suriye'deki eksik kısa bir demir yolu hattı konusunda da her türlü desteğe vermeye hazır olduğumuzu ifade etmek istiyorum. Bu zirveden en kısa sürede gümrük kapısının açılması müjdesini birlikte çalışıp verebileceğiz.”

TRANSİT TİCARETTE ENGELSİZ DÖNEM

Suriye’nin Türkiye ile körfez bölgesi ve Orta Doğu’yu bağlayan önemli bir kavşak noktası olduğunu belirten Bolat, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:

“Savaştan önce transit ticaretimiz çok yoğundu karayoluyla ve en önemli başarılarımızdan biri de Suriye Transit Yolu açıldı. 15 Nisan'da Türkiye ile Suudi Arabistan arasında da Türk tır şoförleri için vize anlaşması yürürlüğe girdi. Böylece Türkiye'den giren bir karayolu taşımacılığı Suriye'yi geçip Ürdün, Suudi Arabistan ve bütün körfez ülkelerine artık engelsiz giriş ve çıkış yapabiliyorlar. Yine Suriye Irak'a giden transit ticaret içinde önemli bir geçiş üssü konumunda bunlar artık pürüzsüz işlemeye başladı.

Bundan sonraki süreçte Türkiye ve Suriye tır taşımaları, tır araçları karşılıklı olarak birbirlerine girip çıkarak malları adreslerine taşıyarak en kısa sürede taşımalarını bekliyoruz. Bu konuda ortak çalışmaya, koordinasyona da hazır olduğumuzu ifade ediyorum.”

"TÜRKİYE İLE KADER BİRLİĞİMİZ SÖZ KONUSU"

"Türkiye ve Suriye İçin Ticarette Yeni Ufuklar" Oturumunda Bakan Bolat ile beraber yer alan Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Muhammed Nidal eş-Şaar, yıllarca uygulanan uluslararası yaptırımların kaldırılmaya başlanmasına rağmen etkilerinin halen sürdüğünü ifade ederek şunları söyledi:

“Türkiye ve Suriye üretimin ortak kaynağı olmalıdır. Suriye'de sürdürülebilir, uyumlu ve güçlü ekonomik ilişki kurulması için çaba gösteriyoruz., özellikle bankacılık sektörünün modernize edilmesinin öncelikli hedefler arasında yer alıyor. Türkiye ile kader birliğimiz söz konusu. Her zaman dost olmak için elimizden gelen gayreti ortaya koyacağız. Türkiye bizim doğal ortağımızdır. Buna o gözle bakmaktayız.

Türkiye ile teknik işbirliği ve insan kaynağının geliştirilmesine büyük önem veriyoruz. Bu kapsamda iki ülke arasında eğitim programlarını içeren bir mutabakat zaptının imzalandığını ve uygulamaya geçirildi. Ülkedeki sanayi sektöründe önemli bir canlanma yaşanıyor. Son aylarda 15 binden fazla fabrika yeniden faaliyete geçti. Yaklaşık 1200 yeni üretim hattı oluşturuldu. Yüzlerce fabrika inşa sürecinin devam ediyor.”

"BİZİM ÜLKEMİZ, SİZİN DE ÜLKENİZDİR; BUYURUN GELİN"

Suriyeli Bakan, 64 yıl süren baskıcı yönetim ve uzun yıllar devam eden savaşın ardından ülkenin yeniden inşasının kısa sürede gerçekleştirilemeyeceğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bazıları yavaş ilerlediğimizi düşünebilir ancak biz kalıcı ve sağlıklı sonuçlar elde etmek için süreci dikkatli ve akılcı bir şekilde yürütüyoruz. Bölgedeki jeopolitik gelişmelerin Suriye açısından yeni bir durum değil. Türkiye ile sahip olduğumuz güçlü ilişkiler bölgesel istikrara katkı sağlayacak. Türkiye ile olan güçlü bağlarımız bölgesel dalgalanmalar karşısında güven kaynağıdır. Suriye artık her türlü yatırımı absorbe edebilecek bir pozisyona geldi.

Sahada ufak tefek pürüzler ve engeller olabilir ancak kuracağımız güçlü ortaklıklarla bu sorunların hepsini aşabiliriz. Suriye hazır. Bizim ülkemiz, sizin de ülkenizdir; buyurun gelin. Sınır kapılarının açılması ve geçişlerin hızlandırılması çok önemli. Ticaret erbabı, sanayici ya da normal bir vatandaş fark etmeksizin, karşılıklı hareketliliğin kolaylaşması ticaretin gelişmesinin anahtarıdır."

"BÜTÜN DÜNYAYA ENSAR RUHUNU GÖSTERMEYE HAZIRDIR"

Suriye iç savaşı döneminde yaşananlara herkesin üç maymunu oynarken, “Önce insan”, “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” diyerek insani yardımda bulunduklarını belirten Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, zirve açılışında şunları söyledi:

“Önümüzde kocaman bir gelecek var. Kanada Kalkınma Bakanı gelip ben ‘Burada nasıl kalkınma yaparım?’ diyor, Çin Halıcılar Birliği gelip Halep'te Çin halı fabrikası kurmaya çalışıyorsa kimse kusura bakmasın, bu salon buna izin vermeyecektir. İpek Yolu’nu kalkınma yoluna çeviren Baharat Yolu’nu şifa yoluna çeviren bu medeniyetin çocukları erdemli tüccar olarak bütün dünyaya ensar ruhunu göstermeye hazırdır.

Anadolu Ajansı’na ve kıymetli genel müdürüne, vizyonuna çok teşekkür ediyorum. 14 dil ile bu bölgenin kalkınma hamlesinde, habercilik anlayışındaki güvenilirliğiyle yeni bir döneme ‘Bismillah’ dedik.”

"ARTIK ŞEHİRLER YARIŞMIYOR, ŞEHİRLER AYRIŞIYOR"

Başkan Fatma Şahin konuşmasının devamında mühendis olarak ilk önce ölçümleme yapılmasını ve ölçümlemenin önemine değinerek konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Ben mühendisim. Ölçmediğin hiçbir şeyi düzeltemezsin. Düzeltmediğin hiçbir şeyi yönetemezsin. Halep ve Gaziantep, Halep, Şam, Suriye, Türkiye arasında çok büyük fırsatlar var. Fırsatları değerlendirmemiz, çözüm üretme zamanıdır. Hızlı olma zamanıdır.

Bu yüzden lojistik merkezinde hızlanmamız lazım. Abdülhamit Han'ın Hicaz Demir Yolu’nu yeniden hayata geçirmemiz lazım. Atatürk'ün Onuncu Yıl Marşı’nda dediği ‘Demir ağlarla ördük ana yurdu dört baştan’ dediği dediği lojistik sistemini hayata geçirmemiz lazım. Ulaşım Master Planı’nı yaptık. Artık şehirler yarışmıyor, şehirler ayrışıyor. O yüzden Halep’te, Şam’da ne varsa Gaziantep’te de olacak şekilde bir planlama yaptık. Ulaşımla beraber yaptığımız bir lojistik planlamamız var. Demir yolu, hava yolu, karayolu.”

"TÜRKİYE'NİN YENİ MARMARA BÖLGESİ OLACAK"

Gaziantep Valisi Kemal Çeber ise, güzel bir geleceğin beklediğini, Gazi şehrin önemli bir kent olduğunu belirterek açılışta yaptığı konuşmada şunları söyledi:

“Demir yolu tekrar açıldığında biz sadece mal taşımayacağız, kültür taşıyacağız, tarih taşıyacağız, dostluk taşıyacağız, kardeşlik taşıyacağız. Türkiye'nin sosyal ekonomik olarak en gelişmiş bölgesi Marmara Bölgesi. Bulunduğumuz bölge Gaziantep merkezli olarak Türkiye'nin yeni Marmara Bölgesi olacak. Türkiye'nin geleceğine bu bölge yön verecek. Çünkü devletimizin projeksiyonunu biliyorum. Kapasitemizi biliyorum. Elimizdeki potansiyeli biliyorum. Kalkınma yolu projemizi biliyorum.

Özgürleşen Suriye bizimle beraber gelişecek Suriye. Türkiye'nin yeni Marmara Bölgesi’nin bu bölge olmasının en büyük sebeplerinden birisi de bu olacak. Halep'ten bir saat sonra Gaziantep'tesiniz. Kardeşlerimizin yanındasınız. Aynısı Gaziantep içinde geçerli. Biz bir arada büyümek zorundayız. Bir arada ilerlemek zorundayız. Bir arada güçlü olmak zorundayız ve biz bunu söylerken Halep'e bakarken Suriye'ye bakarken ‘Özgürleşti artık orada para kazanmamız lazım’ demiyoruz. Özgürleşti, kardeşlik hukuku içerisinde birlikte gelişmemiz lazım. Ne istiyorsam Gaziantep için Halep için de onu istiyoruz.”

"KENTLER KENDİ HİKAYELERİNİ DÜNYAYA ANLATAN GÜÇLÜ MARKALARA DÖNÜŞÜYOR"

Açılış konuşmalarında söz alan Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz ise zirvede Türkiye ve Suriye arasında yeniden güçlenen ekonomik bağları ve bu hattın bölgesel kalkınma için sunduğu imkanları ele alınacağını belirterek şunları söyledi:

“Tarihsel ticaret yollarının yeniden canlandığı, üretim ve lojistik ağlarının yeniden çeşitlendiği kentlerin artık ülkeler kadar rekabet ettiği bir dönemde yaşıyoruz. Artık ekonomik büyüme, yatırım çekme kapasitesi, kültürel etki alanı ve uluslararası bilinirlik büyük ölçüde kentler üzerinden gerçekleşiyor.

Kentler üretimin, ticaretin, kültürün, sanatın ve yeniliği merkezleri haline geliyor. Kendi hikayelerini dünyaya anlatan güçlü markalara dönüşüyor kentler. Bugün dünyanın dört bir yanında marka kentlerden söz ediyoruz.

Yeniden inşa sürecinin başlamasıyla birlikte üretim, yatırım ve tedarik zincirlerinde yeni fırsatlar ortaya çıkıyor. Gaziantep ile Halep arasında kurulabilecek özel statülü üretim ve sanayi bölgeleri sınır ekonomisini daha entegre bir yapıya dönüştürebilecek kapasiteye sahip. Lojistik açıdan bakıldığında Akdeniz limanlarına yakınlık ve mevcut demir yolu bağlantıları bu hattın küresel ticarette entegrasyonunu kolaylaştırıyor ve onu küresel ticarette öne çıkartıyor. Bu tablo bölgeyi üretim ve dağıtım ağları açısından stratejik bir noktaya çıkartıyor.”

"TÜRKİYE, SURİYE'NİN KÜRESEL PAZARLARA AÇILAN KAPISIDIR"

Türkiye'nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz ise özel oturumda yaptığı konuşmada "Nasıl savaşı iki ülkede beraber yaşadıysak, ticareti de gelişmeyi de iki ülke birlikte yaşıyoruz. Türkiye, Suriye'nin dünyaya, Avrupa'ya ve küresel pazarlara açılan kapısıdır" dedi.

Konuşmasında Yılmaz ayrıca, refahın ve istikrarın en büyük lokomotifinin ticaret, ekonomi ve iş insanlarının cesur adımları olduğuna işaret ederek, "Gaziantep ve Halep, haritalar üzerine çizilmiş sınırların çok ötesinde birbirini tamamlayan ikiz şehirlerdir. Yüzyıllar boyunca Halep ne kadar ürettiyse Gaziantep o kadar ticaretini yapmış, Gaziantep ne kadar büyüdüyse Halep de o kadar canlanmıştır" diye konuştu.

"DOĞAL BİR EKONOMİK BÜTÜNLÜK OLUŞTURDU"

Suriye'nin Halep Vali Yardımcısı Mahmud Şahade ise açılış konuşmasında Halep ile Gaziantep arasındaki tarihi ve ekonomik bağların güçlendirilmesinin bölgesel kalkınma açısından büyük önem taşıdığını belirterek şöyle konuştu:

“Halep ve Gaziantep, bölgemizde ticaretin, sanayinin ve kültürün her zaman hayati birer merkezi olmuştur. Sınır şehirlerinin refahının ve ekonomik entegrasyonunun, istikrar ve sürdürülebilir kalkınma için temel bir yapı taşı olduğuna inanıyoruz. İki şehrin tarih boyunca ticaret yolları, pazarlar ve üretim zincirleri aracılığıyla doğal bir ekonomik bütünlük oluşturdu. Bu ilişkinin hem yerel hem de bölgesel ekonominin büyümesine önemli katkılar sundu.

Halep, sanayi, ticaret, yatırım, lojistik hizmetler, mesleki eğitim ve tedarik zincirlerinin geliştirilmesi alanlarında Gaziantep ile iş birliğini güçlendirmeyi arzulamaktadır.”

ZİRVEDE STRATEJİK OTURUMLAR

Zirvede, “Yeni Dönemde Fırsatlar ve İmkânlar” başlıklı oturumda ise Gaziantep Sanayi Odası Başkanı Adnan Ünverdi, Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Mehmet Tuncay Yıldırım, Halep Ticaret Odası Başkanı Muhammed Said Şeyhkar ve Halep Sanayi Odası Başkanı İmad Taha El Kasım konuşmacı olarak yer aldı.

AA Gaziantep Bölge Müdürü Kerem Kocalar’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilecek oturumda, Gaziantep-Halep hattının ekonomi ve ticaretteki stratejik önemi değerlendirdi.

Zirvenin “Üretim, İhracat ve Gümrüklerde Yeni Dönem” başlıklı son oturumu ise AA Ekonomi Haberleri Müdürü Merve Özlem Çakır’ın moderatörlüğünde yaptı.

Oturumda Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürü Mustafa Gümüş, Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi (OSB) Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Şimşek ve Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Mete Akcan konuştu.