Jeopolitik fırtınada Merkez’in hamlesi: Faiz indirimi rafa mı kalktı? 15 gün önce olsaydı…

• HABER7-ÖZEL

Ortadoğu’da yaşanan savaş ve artan jeopolitik risklerin etkisi altında Merkez Bankası piyasaların günlerdir merakla beklediği faiz kararını açıkladı. 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu.

Karar, piyasa beklentileriyle uyumlu gerçekleşirken, fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceği ifade edildi.

Kocaeli üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim üyesi Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, Merkez Bankası’nın faiz kararını ve bundan sonraki süreci Haber7’ye değerlendirdi.

“FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ GECİKİYOR”

Soylu, mevcut enflasyon görünümünün Merkez Bankası’nın hareket alanını daralttığını belirterek, faiz indirimi beklentilerinin ötelenmek zorunda kaldığını ifade etti.

İlk üç ayda yüksek gelen enflasyon verilerine dikkat çeken Soylu, özellikle ulaştırma maliyetleri ve enerji fiyatlarındaki yukarı yönlü seyrin fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.

Brent petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmasının enflasyon beklentilerini olumsuz etkilediğini dile getiren Soylu, bu durumun hem hane halkı hem de reel sektör tarafında fiyatlama davranışlarını bozduğunu kaydetti. 

Soylu, bu gelişmelerin Merkez Bankası’nın faiz indirim patikasına girmesini geciktirdiğini vurguladı.

“BELİRSİZLİK TÜM EKONOMİK AKTÖRLERİ ETKİLİYOR”

Soylu, mevcut tabloya ilişkin, Enflasyon öngörülerindeki sapmanın para politikasını zorladığını, Merkez Bankası’nın politika faizini yüksek seviyelerde tutmak zorunda kaldığını ifade etti. 
Ocak, şubat ve mart aylarında kuraklık, Ramazan etkisi ve jeopolitik gelişmeler gibi farklı faktörlerin fiyatlar üzerinde baskı yarattığını belirten Soylu, bu durumun hem beklentileri bozduğunu hem de faiz indirimi ihtimalini zayıflattığını dile getirdi. 

Soylu, ayrıca belirsizlik ve öngörülemezliğin sadece Merkez Bankası için değil, hane halkı ve reel sektör için de ciddi bir sorun haline geldiğini kaydetti.

“AYNI ŞARTLAR SÜRERSE YİNE PAS GEÇİLİR”

Mevcut koşulların devam etmesi halinde Merkez Bankası’nın bir sonraki toplantıda da faiz indirimine gitmeyebileceğini belirten Soylu, “Aynı şartlar geçerli olursa yine pas geçileceği kanaatindeyim” dedi.

Politika faizi resmi olarak yüzde 37 seviyesinde tutulsa da reel piyasada yüzde 40 olduğunu ifade eden Soylu, ticari kredi faizlerindeki yükselişin reel sektörü daha da zorladığını söyledi.

“TOPLANTI 15 GÜN ÖNCE OLSAYDI FAİZ ARTABİLİRDİ”

Soylu, kararın zamanlamasına da dikkat çekerek, toplantının daha erken yapılması halinde farklı bir sonuç çıkabileceğini dile getirdi. 

Soylu, 15 gün önce yapılacak bir toplantıda politika faizinin yüzde 40 hatta yüzde 43 seviyelerine çıkarılmasının gündeme gelebileceğini ifade etti.

Jeopolitik gelişmelerin ve savaşın seyrinin Merkez Bankası kararları üzerinde belirleyici olduğunu söyleyen Soylu, son dönemde nispeten iyimserleşen hava nedeniyle faiz artışı yerine sabit bırakma kararının tercih edildiğini belirtti.

“ENFLASYON BEKLENTİLERİ YUKARIDA KALIYOR”

İlk şokun yaşandığı dönemde (ABD-İran savaşı başladığında) Merkez Bankası’nın fonlama faizini yüzde 37’den 40’a çıkardığını hatırlatan Soylu, bu adımın ani dalgalanmalara karşı bir direnç oluşturduğunu söyledi.

Ancak belirsizliğin sürmesi ve politika faizinin sabit tutulmasının enflasyon beklentilerinin yüksek seviyelerde kalmasına neden olduğunu ifade etti.

Hane halkının 12 ay sonrası enflasyon beklentilerinin Merkez Bankası raporlarına göre yükseldiğini belirten Soylu, firmalar tarafında da benzer bir artış görüldüğünü dile getirdi.

Para politikası metninde de fiyatlama davranışlarındaki bozulmaya dikkat çekildiğini hatırlatan Soylu, beklentilerdeki bozulmanın yakından izlendiğini aktardı.

Merkez Bankası’nın enflasyonla mücadeleyi para politikası üzerinden yürüttüğünü vurgulayan Soylu, bu doğrultuda politika faizinin hem aylık hem yıllık enflasyonun üzerinde tutulmasının hedeflendiğini belirtti.

“BEKLENTİLERİ KARŞILAYAN BİR ADIM ATTI”

Ancak içsel dinamiklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade eden Soylu, maliyet unsurları ve beklentilerin de faiz politikası üzerinde belirleyici rol oynadığını kaydetti.

Özgür Bayram Soylu, Ortadoğu’da yaşanan geriliminin bu tabloyu net şekilde ortaya koyduğunu ifade ederek, Merkez Bankası’nın mevcut kararıyla piyasa beklentilerini karşılayan bir adım attığını söyledi.

Merkez Bankası açıkladı: Kapasite kullanım oranı arttı!