Bakan Bayraktar 'bizim için bir milat' deyip duyurdu! Son dakika Hürmüz Boğazı açıklaması

SON DAKİKA HABERİ: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, ÜLKE TV'de canlı yayınlanan "Sıradışı Strateji Özel" programında Turgay Güler'in sorularını yanıtladı. İran, ABD-İsrail savaşı nedeniyle haftalardır kapalı olan "dünya ekonomisinin şahdamarı" Hürmüz Boğazı'nın Türkiye üzerindeki olası etkilerine değinen Bakan Bayraktar, "Biz Basra'dan veya Hürmüz Boğazı geçişli herhangi bir LNG alışımız yok. Bu alanda Türkiye olarak güvendeyiz." dedi. Bakan Bayraktar, 2026 yılının Türkiye için bir milat olduğunu söyledi.

'HÜRMÜZ BOĞAZI DÜNYA PETROLÜNÜN YÜZDE 20'SİNİN GEÇTİĞİ ŞAHDAMARI'

Bakan Bayraktar'ın konuşmalarından öne çıkanlar şu şekilde:

Bütün dünyayı etkileyen önemli bir gelişme Hürmüz Boğazı'nın kapatılması. Petrol birçok sektörün en önemli hammaddesi. Baktığınız zaman Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yüzde 20'sinin geçtiği adeta dünyanın petrol şahdamarı. Ve burada şu anda savaş var. Savaşın tarafları da buradaki sorunu çözebilmiş değiller. Bundan dolayı da şu anda çok yükselene bir ateş var dünya ekonomisinin ateşi ciddi anlamda yükseliyor.

Türkiye olarak biz başından beri şunu söyledik. Bizim enerji stratejimiz çeşitlilik üzerine. Yaptığımız tüm çalışmalar kaynak ülke, rota, güzergah çeşitliliği.

'HÜRMÜZ BOĞAZI KONUSUNDA TÜRKİYE OLARAK GÜVENDEYİZ'

Sadece Türkiye'yi değil bütün dünyayı etkileyen bir durum İran, ABD-İsrail savaşı. Orada bir güvenlik problemi var. Üretim durdu.

O stratejik hamlemiz burada karşılığını gördü. Bizim Basra'dan veya Hürmüz Boğazı geçişli herhangi bir LNG alışımız yok. Hürmüz Boğazı'nın ekonomiye etkileri konusunda Türkiye olarak güvendeyiz. Türkiye'nin sadece yaklaşık yüzde 10'luk petrol ve petrol ürünü ithalatı Hürmüz Boğazı'ndan geliyor. Yüzde 10 bizim yönetebileceğimiz bir miktar.

Önümüzdeki süreçte neler yapabiliriz? Irak, Basra'dan Türkiye'ye gelebilecek alternatif projelere yoğunlaşmış durumdayız.

Türkiye özellikle enerji konusunda 3 tane önemli mottolaşmış şeyimiz var. Biz Türkiye olarak uluslararası enerji temelinde karşılıklı kazanç sağlayabileceğimiz projeleri, bölgesel katkı sağlayacak projeleri ve özellikle bölgesel çatışmaların, bölgesel ayrışmaların çözümüne katkı sağlayabilecek bütün uluslararası projelerde biz varız. Bu aslında siyasi bir duruş sergiliyor. 2016'nın Ekim ayında Rusya Devlet Başkanı Putin geldi ve Türkakım boru hattını inşa ettik. Bizim sayemizdedir ki ve bu proje sayesindedir ki Sırbistan, Macaristan gibi ülkeler o boru hattından gelen gazla arz güvenliğini sağlıyor.

Azerbaycan'daki kaynakları Türkiye'ye, Türkiye üzerinden de İtalya'ya güney koridorlara götüren bir proje de var.

'ÇOK ÖNEMLİ LNG ANLAŞMALARI İMZALANDI'

Biz böyle bir yaklaşımla dünyadaki gelişmeleri takip ederek, Cumhurbaşkanımızın Amerika ziyaretinde çok önemli LNG anlaşmaları imzalandı. "Niye biz bunu ABD'den alıyoruz" diyenler oldu. Günün sonunda geldiğimiz nokta bizim çeşitlendirme projelerimizden biriydi. 2016'da Türkiye'nin sıvı halinde taşıdığı doğal gazı dönüştürecek tesislerin kapasitesi 30 milyon metreküptü bugün itibarıyla 160 milyon metreküp. Benim etrafımda dünyanın en zengin petrol hattına sahip ülkeler var doğru ama hayır dünyada 2016'dan beri başlayan muazzam bir LNG yükselişi var.

'ELEKTRİĞİN EN AZ YÜZDE 15'İNİ NÜKLEERDEN KARŞILAMAMIZ LAZIM'

İhtiyacımız olan elektriğin en az yüzde 15'ini nükleerden karşılamamız lazım. Mutlak surette Akkuyu NGS'ye ihtiyacımız var. Trakya ve Sinop'ta nükleer sahalarımız var. Ramazan'dan hemen önce bir Kore ve Kanada ziyaretimiz oldu. Kore ile yürüttüğümüz çalışmalar var. Dün Kanada'dan ziyaretçilerimiz vardı. Onlarla bir yola çıkıyoruz şimdi. Dolayısıyla nükleer teknolojiye sahip ülkelerle Sinop ve Trakya projelerini karar aşamasına getiriyoruz. Biz nükleerde bir 50 yıl kaybettik. 2010'larda bu işin adı kondu ve yürüyor.

O ilk nükleer çağı kaçırmış bir Türkiye olarak şimdi bu ikinci nükleer çağı geliyor. Milli bir nükleer enerji endüstrisini inşa etmek istiyoruz.

Fiyatlarla ilgili şunu söyleyeyim. Dünyada LNG tarafını konuşalım bundan birkaç ay önce Avustralya'da bir LNG tesisinde sendika ile işveren anlaşamadı. O gün Avrupa'daki gaz fiyatları arttı. Dünya ekonomisi ne kadar bu korumacı politikalar izleniyor deseniz de işte Avustralya'daki hadise Avrupa'daki gaz fiyatlarını etkiliyor.

Hürmüz'deki gelişmelerin dışında olumsuz bir başka gelişme de var. Avustralya'da yine son yıllarda görülmemiş büyüklükte bir fırtına meydana geliyor. O fırtınadan dolayı Avrupa'daki enerji fiyatları etkileniyor.

Tabii ki Hürmüz Boğazı çok önemli. Savaş nerede bitecek bilmiyoruz. Bizim tabi çeşitlendirme dışında da yaptığımız işler var. Türkiye'nin yeraltı fazlarını artırdık. İnşallah önümüzdeki kışa daha hazır hale geleceğiz. Umuyorum ki bu çatışma o zamana kadar bitecek. Bu işin tekrar dengeyi bulması hem fiyatlar olarak hem arzın geri dönmesi olarak birkaç ayı bulabilir.

'SAVAŞ SÜRECİ NE KADAR UZARSA GERİ DÖNÜŞ O KADAR UZAYACAK'

Yarın ne olacağını ve hangi hamlelerin geleceğini bilmiyoruz. Son 5-10 yıla baktığınızda Suudi Arabistan'ın petrol tesislerine bir saldırı gelmişti geçmişte. O gün dünyada petrol fiyatlarına çok anormal bir sıçrama olmuştu. Buna rağmen petrol fiyatlarında çok büyük bir anormallik yaşanmadı açıkçası. Ne zaman anormallik oldu? -37 dolara düşmüştü Nisan 2020'de petrol fiyatları. Şimdi burada pandemiden çıkışı hatırlatayım size bu fiyat 122 dolara gitti anormal bir şekilde. Pandemiden çıkışla birlikte anormal bir arz oluştu dünyada bu sefer üretim karşılayamadı. Süreç bu tarafta kriz ne kadar uzarsa geri dönüş ve normalleşme o kadar uzayacak.

'ORTA VADEDE PETROL FİYATLARI 40-50 DOLARA DÜŞEBİLİR'

Venezuela mesela dünyanın en büyük petrol üreten ülkelerinden birisi. İran bu sisteme tekrar entegre olacak mı? Öyle gözüküyor ki yaptırımlar bir anda rafa kaldırılmış durumda Rusya için. Orta vadede petrol fiyatlarının 40-50 dolarlara gelebilir. Ama kısa vadede 115 dolarların çok daha yukarı gitmesi olası olabilir. 

'KRİZLER BİRTAKIM REFORMLARA YOL AÇABİLİR, TÜRKİYE OLARAK BİZ HAZIRIZ'

Kerkük-Ceyhan boru hattında 100 bin varile yakın Ceyhan'a akıyor. 1 milyon varile kadar da boş bir kapasite var. Bunu da ilerleyen dönemde işletmek istiyoruz.  Bu işe böyle ekonomik ve stratejik açıdan baktığınız zaman bunun olmamasına hiçbir sebep yok. Bugüne kadar farklı saiklerle gerçekleşmedi. Bu son gelişmeler bence herkesi ve bütün paydaşları yeni bir güvenlik ve enerji mimarisine zorluyor.

İşte bu bahsettiğimiz boru hatları, güzergah çeşitlendirmesi herkesin ortak akıl ve payda da bir hale dönüşebileceğine inanıyorum. Krizler birtakım reformlara yol açabilir. Türkiye olarak biz hazırız.

Çağrı Bey 9 Nisan gibi Somali'ye varmış olacak. Malumunuz Suveyş'i geçemediği için kule uzunluğundan ötürü mecburen Cebelitarık, tüm Akdeniz ve Ümit Burnu'nu aştı ve Somali'ye doğru seyrini tamamlamak üzere.

'SOMALİ'DEN İNŞALLAH ÜLKEMİZE MÜJDE VERMEK İSTİYORUZ'

Somali birkaç açıdan önemli bizim için. Biz  2002-2016 döneminde kiralanan gemiler ve ortaklıklarla bir tane gemiyle sondaj yapacağız diyerek gittiği bir dönem. 2016'dan sonra Türkiye'nin daha nitelikle kendi gemileriyle ortaya koyduğu bir girişim vardı. "Bizim Akdeniz'de ne işimiz var" diyenler oldu. Türkiye'nin ortaya büyük bir iddia koyduğu yeni bir strateji gelişti. Türkiye'de geliştirdiğimiz bu özgüven ve insan kaynağıyla beraber Türkiye'nin yurt dışında arama yapabildiği bir döneme geçiyoruz. Bu bunun ilk adımı. Filomuzu güçlendirdik. TSK ile birlikte çalışıyoruz. Sadece gemileriniz olması yetmiyor güçlü bir ordunuz da olması lazım. Türkiye artık derin denizlerde. Karadeniz'de çok derin dediğimiz denize kıyasla Somali'de çok daha derin bir deniz var. İnşallah buradan da hayırlı bir müjde hem ülkemize hem Somali halkına vermek istiyoruz.

'2026 BİZİM İÇİN BİR MİLAT'

Hedeflediğimiz iki farklı derinlik var. Bunlardan ilkine birkaç hafta içinde erişebiliriz. Ama diğer aşama yıl sonunu bulabilir. Çalıştığımız bölge deniz hareketliliği açısından da zor bir yer. Muson iklimi ve yağmurlar yoğun. 2026 bizim için bir milat. Libya'da 2 tane saha aldık. Biri denizde, diğeri karada. Orada da inşallah denizde ilk etapta sismik sonra da sondaj olacak.

'TÜRKİYE DÜNYADA 4'NCÜ SIRADA'

Suriye, Pakistan, buralarda denizde ve karada aramalarımız olacak. 6 derin deniz sondaj gemimiz, iki tane de sismik gemimiz var. Ama onlarca gemiden oluşan çok önemli bir filoya ulaştık. Biz derin deniz sondajı konusunda Türkiye dünyada 4'ncü sırada.

Yenilebilir enerjiyi enerjimizin merkezine koymuş durumdayız. 8 bin 200 kilovatlık bir gücü yeni santral olarak devreye alıyoruz. Bize 8 binde yetmez, bizim 12 bin, 14-15 bin yenilebilir enerjiyi her yıl hayatımıza katmamız gerekiyor.

'BU KONUYU BİR SEFERBERLİK HALİNE GETİRMEMİZ GEREKİYOR'

Şimdi çok önemli bir konu enerji verimliliği konusu. Enerji verimliliği konusu sanayi, fabrikalar, binalar, ulaştırma her alanda yapılması gereken, atılması gereken adımlar var. Ben Bakanlık olarak bu seferberliği ortaya koyabildiğimizi düşünmüyorum. Her alanda bize katkı sağlayacak bir şey enerji verimliliği. 2024-2030 dönemi için yeni bir eylem planımız var. 20 milyar liralık bir yatırım planlanıyor. Kamu binalarında enerji tüketimini yüzde 30 azaltacak bir hedefimiz var. Bu işin özünde farkındalık var. Enerjiyi nasıl kullandığımız, nasıl tükettiğimiz. Gençlerimiz, çocuklarımız, hanımefendiler bütün bu sürecin farkındalığı işin en önemli tarafı. Bu konuyu bir seferberlik haline getirmemiz lazım. Son gelişmelerle tabii ki bugün çok daha anlamlı hale geliyor.

Doğal gazda nüfusun yüzde 85'i erişebilir hale geldi. Fakat bu yakıtı kullanırken ihtiyacımız olanı kadar kullanalım. Türkiye'yi doğal gaz ihracatçısı nasıl yapıyoruz? Ya biz doğal gazımızı yüzde 2 daha verimli kullanmış olsak bunun doğal gaz ihracatında önü açılacak. 21 dereceye bunu getirin ve sonuçlarını hep birlikte görelim.