Dünya diken üstünde: Acil enerji butonuna bastılar

• HABER7-ÖZEL

ABD ile İsrail'in İran'a saldırması sonrasında İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması nedeniyle birçok ülke acil enerji butonuna bastı. 

Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Kore, savaşın tetiklediği artan yakıt maliyetleri ve tedarik risklerini kontrol altına almak için acil önlemler hazırlıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel arz kayıplarının derinleşmesi ve ekonomik baskının artmasıyla birlikte, giderek kötüleşen enerji krizinden 'hiçbir ülkenin muaf kalmayacağı' konusunda uyardı.

“ELEKTRİKLİ ARAÇLARA YÖNELİN” ÇAĞRISI

Avustralya'daki yetkililer, panik alımları ve tedarik zinciri aksamalarının yakıt fiyatlarını yükselttiğini belirterek, vatandaşları toplu taşıma ve elektrikli araçlara yönelmeye çağırdı. 
Avustralya Ulaştırma Bakanı Chris Steel bunu "para tasarrufu sağlamanın gerçekten iyi bir yolu" olarak nitelendirdi ve "imkanı olanların" bu geçişi düşünmeleri gerektiğini ekledi.

Avustralya Enerji ve Su İşleri Bakanı Suzanne Orr, yakıt rezervlerinin şimdilik yeterli olduğunu ancak enerji krizinin kötüleşmesi durumunda kısıtlama mekanizmalarının yürürlükte olduğunu açıkladı.

7 HAFTALIK YAKIT STOĞU KALDI

Yeni Zelanda Başbakanı Christopher Luxon da  ülkenin yaklaşık 7 haftalık yakıt stoğuna sahip olduğunu söyledi ancak haneler üzerindeki baskıyı kabul ederek, "Yakıt faturanızda yüzde 30'luk bir artışla karşı karşıya kalan biriyseniz... bu gerçek bir durum" dedi.

Yeni Zelanda Maliye Bakanı Nicola Willis, artan fiyatların vatandaşlara ve işletmelere şimdiden zarar verdiğini ifade ederek, etkilenen aileleri rahatlatmak için destek önlemlerinin hazırlandığını doğruladı.

1997'DEN BU YANA İLK KEZ…

Güney Kore, iç arzını güvence altına almak için kaynak güvenliği alarm seviyesini yükseltti, 1997'den bu yana ilk kez yakıt fiyatlarına tavan sınırlaması getirdi ve rafine ürün ihracatını kısıtladı.

 Yetkililer ayrıca, ticaret yollarındaki aksaklıklardan etkilenen sektörlere yönelik destekleri de gözden geçiriyor; Güney Kore Bütçe Bakanı adayı Park Hong-keun, enerji arzını istikrara kavuşturmak ve rezervleri güçlendirmek için ek bir bütçe çıkarılması yönünde baskı yapıyor.

Güney Koreli yetkililer ayrıca stoklardan 22,46 milyon varil petrolü serbest bırakmak ve kömür ve nükleer enerji üretimini artırmak için harekete geçiyor.

İran'ın Sri Lanka Büyükelçisi Alireza Delkhosh, Hürmüz Boğazı'nın dost ülkelerin gemilerine kapalı olmadığını belirtse de dünya diken üstünde.  

ÇALIŞMA SAATLERİ KISALDI, YAKIT KARNEYE BAĞLANDI

Dünya genelinde hükümetler, yakıt krizi derinleştikçe tasarruf önlemleri alıyor; Sri Lanka, Pakistan, Myanmar ve Filipinler gibi ülkeler, talebi azaltmak ve rezervleri korumak için çalışma saati kısaltıyor, yakıt karneleme sistemleri uyguluyor ve enerji kullanımına sınırlamalar getiriyor. 

Bazı eyaletler de yakıt tüketimini azaltmak için kamu sektörü operasyonlarını ve ulaşım modellerini yeniden düzenledi.

ENERJİ MALİYETLERİNE KARŞI FİYAT SINIRLAMASI

Japonya, İspanya, Çin, Hindistan ve Tayland gibi ülkeler, iç pazarları güvence altına almak ve hane halklarını ve kilit sektörleri artan enerji maliyetlerinden korumak için fiyat sınırlamaları, sübvansiyonlar ve stratejik rezerv salınımları uygularken, tedarik zincirlerini ve üretimlerini de buna göre ayarlıyorlar.

ASYA ÜLKELERİNDE KRİZ TIRMANIYOR

Savaş nedeniyle Asya ülkelerinde büyük enerji krizi patlak verdi. Ortadoğu savaşının küresel etkilerine dönük çarpıcı veriler:

• Tayvan: 11 günlük LNG stoğu kaldı. Sanayi üretiminde kullanılan elektriği azaltmak zorunda kalabilirler. 

• Filipinler: Ulusal enerji acil durumu ilan eden ilk ülke oldu. 45 günlük rezerv kaldı. Benzin fiyatları Şubat sonundan beri %100 arttı.

• Hindistan: Mutfak gazı kıtlığı nedeniyle sanayi üretiminde kullanılan gaz düşürülüyor. Gübre problemi yaşanıyor. Yer yer protestolar var. Haftada 4 gün çalışma öneriliyor.

• Bangladeş: 20 günlük rezerv var. Üniversitelerde eğitime ara verildi. 

• Pakistan: Kriz nedeniyle haftada 4 gün çalışma öneriliyor. 

• Tayland: Devlet dairelerinde evden çalışma emri.

• Endonezya: 20 günlük rezerv kaldı. Sınırsız kömür ithalatı onaylandı.

Hürmüz darboğazı: Enerji’de arz değil, sistem sorunu

Fatih Dönmez: Enerji krizinin küresel ekonomiye faturası günlük 6 milyar dolara ulaştı