Artık gizleyemeyecekler Gıda etiketlerinde büyük temizlik! Zorunlu oldu...

Gıdaların etiketi, tanıtımı, sunumu ve reklâmında kullanılan terimler ve ifadelerle ilgili olarak; gıda işletmelerinin uyması gereken kurallarda uygulama birlikteliği sağlanması amacıyla hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nu güncelledi. Gıdalar, çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimini olumsuz yönde etkileyebilecek ve şiddeti özendirecek şekil, görünüş veya ambalaj ile piyasaya arz edilemeyecek.

Türk Gıda Kodeksi (TGK) Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından güncellendi.

GIDA ETİKETLEME KILAVUZUNDA NELER DEĞİŞTİ?

​Gıdaların etiketinde, tanıtımında, sunumunda ve reklâmında kullanılan terimler ve ifadeler ile ilgili olarak; gıda işletmecilerine rehber olması ve işletmelerin uyması gereken kurallar ile resmi kontroller sırasında yapılacak değerlendirmelerde uygulama birlikteliği sağlanması ve yol gösterici olması amacıyla hazırlanmış olan TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu'na, aşağıdaki maddeler eklenerek güncellendi:

KLOZET, SİLAH, BEYİN, KAFATASI ŞEKLİ VEYA AMBALAJI KULLANILAMAYACAK

- Gıdaların, çocukların fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik ve toplumsal gelişim özelliklerini olumsuz yönde etkileyebilecek ve şiddeti özendirecek şekil, görünüş veya ambalaj ile piyasaya arz edilemeyeceğine ilişkin, 2.28 inci maddesi,

2.28. (Revizyon:002) Gıdalar, çocukların fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik ve toplumsal gelişim özelliklerini olumsuz yönde etkileyebilecek ve şiddeti özendirecek şekil, görünüş veya ambalaj ile piyasaya arz edilemez. Ürün şekli, reklam içeriği ve hedef kitle dikkate alınarak, gıdalarda bütüncül değerlendirme yapılması esastır. Piyasaya arz edilen gıdaların bu madde kapsamında değerlendirilmesi; çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimi üzerindeki olası etkileri, pazarlama iletişiminin niteliği ve ürünün sunum biçimi dikkate alınarak yapılmalıdır.

• Klozet, silah, beyin, dudak, kafatası, ayak, göz şekli veya ambalajı kullanılması uygun değildir.

• Nazar boncuğu, gülümseyen vb. emoji şeklinde görseller ise bu madde kapsamında değerlendirilmez.

ETİKETLERDE “KREMA” İFADESİNİN KULLANIMI

- Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği kapsamında yer alan ürünlerle benzer amaçlar için üretilmeyen ve bu Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerin etiketinde "krema" ifadesinin kullanılmasına ilişkin kuralları belirleyen, 22.31, 22.32, 22.33, 22.34 üncü maddeleri,

22.31. (Revizyon:002) Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği kapsamında yer alan ürünlerle benzer amaçlar için üretilmeyen ve bu Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerin etiketinde, alışılagelmiş ad olarak krema ifadesi kullanılabilir.

•Fındık kreması

•Yer fıstığı kreması

•Kremalı bisküvi/gofret/kek

22.32. (Revizyon:002) Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği kapsamına girmeyen ancak nihai kullanıcı tarafından krema alternatifi olarak süt/su vb. çeşitli bileşenler eklenerek hazırlanacak toz formda üretilen veya herhangi bir su/süt vb. ilavesine gerek kalmaksızın doğrudan kullanılabilecek krem formunda üretilen ürünlerin adında krema ifadesi geçebilmesi için ürün içeriklerinde süt yağı bulunmalıdır. İçeriğinde süt yağı bulunmayan gıdalarda bileşenlerine ve kullanım amaçlarına göre yanıltıcı olmayacak şekilde tanımlayıcı adlar kullanılabilir.

22.32.1. İçeriğinde bitkisel yağ bileşeni olmayan toz formda üretilen, kullanıcı tarafından süt/su vb. çeşitli bileşenler ile hazırlanabilen ürünlerde gıdanın tanımlayıcı adı olarak,

• Pastacılık/Pasta Kreması İçin Toz Karışım

22.32.2. İçeriğinde bitkisel yağ ve diğer bileşenler bulunan toz formda üretilen ürünlerde tanımlayıcı ad olarak,

• Pasta/Pastacı/Pastacılık Kreması İçin Bitkisel Yağlı Toz Karışım

22.32.3. İçeriğinde bitkisel yağ olmayan ve sadece süt yağı olan ürünlerde tanımlayıcı ad olarak;

• Pasta/Pastacılık/Pastacı Kreması

22.32.4. Toplu tüketim yerlerine yönelik krema alternatifi olarak üretilen ve herhangi bir su/süt vb. ilavesine gerek kalmaksızın doğrudan kullanılabilecek bitkisel yağlı ürünlerde;

• Pastacılık/Pasta/Pastacı Dolgusu veya Krem Patiseri

ifadeleri gıdanın adı olarak kullanılabilir.

22.33. (Revizyon:002) “Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği kapsamında yer alan ürünlerle benzer amaçlar için üretilen ve bu Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerin etiketinde, tanımlayıcı ad olarak kremsos ifadesi kullanılabilir.

22.33.1. Süt yağı harici tamamen bitkisel yağ ve diğer bileşenlerden oluşan üründe tanımlayıcı ad olarak;

• Bitkisel Yağlı Kremsos

• Bitkisel Yağlı Yemeklik Kremsos

• Bitkisel Yağlı Çok Amaçlı Kremsos

22.33.2. Bitkisel yağ ve süt yağı içeren ürünlerde tanımlayıcı ad;

• Bitkisel Yağlı, %… Süt Yağlı Kremsos

• Bitkisel Yağlı, %… Süt Yağlı Yemeklik Kremsos

• Bitkisel Yağlı, %… Süt Yağlı Çok Amaçlı Kremsos

ifadeleri gıdanın adı olarak kullanılabilir.

22.34. (Revizyon:002) Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği kapsamında yer alan ürünlerle benzer amaçlar için üretilen ancak bu Tebliğ kapsamı dışında kalan, içeriğinde süt yağı veya bitkisel yağ bulunan ürünlerin bir gıdada bileşen olarak kullanılması durumunda, söz konusu gıdanın adlandırılması, kullanılan bileşene göre yapılmalıdır.

22.34.1. İçeriğinde sadece bitkisel yağ olan ürünlerin bir gıdada bileşen olarak kullanılması durumunda, bu gıdanın adlandırılmasında “kremsos” ifadesi kullanılmalıdır.

• Kremsoslu Mantar Çorbası

• Makarna için Mantarlı Kremsos

22.34.2. İçeriğinde süt yağı olan ürünlerin bir gıdada bileşen olarak kullanılması durumunda, bu gıdanın adlandırılmasında “krema” ifadesi kullanılabilir

• Kremalı Mantar Çorbası

• Kremalı Mantarlı Makarna Sosu

BİTKİ ÇAYLARINI HAZIRLAMA YÖNTEMİNİN YAZIMI

- Bitki çaylarında, hazırlama yönteminin tüketicinin kolayca  anlayacağı  şekilde  etiket  üzerinde açıkça yazılmasına ilişkin, 27.4 üncü maddesi,

27.4. (Revizyon:002) İnfüzyon, dekoksiyon, maserasyon gibi yöntemlerle hazırlanarak tüketilmesi gereken bitki çaylarında, hazırlama yöntemi tüketicinin kolayca anlayacağı şekilde etiket üzerinde açıkça yazılır.

TOPLU TÜKETİM YERLERİNDE TÜKETİCİYE ZORUNLU BİLGİLENDİRMELER

- Toplu tüketim yerlerinde gıda işletmecisi tarafından, tüketiciye sunulan gıdaların içeriğinde yer alan bileşenlere ve enerji değerine ilişkin tüketiciye zorunlu bilgilendirme yapılmasını düzenleyen 41.3, 41.4, 41.5 inci maddeleri ve uygulamaya ilişkin hesaplama örneği,

41.3. (Revizyon:002) Gıda işletmecisi tarafından, toplu tüketim yerlerinde tüketiciye sunulan gıdaların içeriğinde yer alan bileşenlere ve enerji değerine ilişkin tüketiciye bilgilendirme yapılması zorunludur.

41.4. (Revizyon:002) Toplu tüketim yerlerinde gıdanın bileşenleri ve enerji değerine ilişkin yapılacak bilgilendirme, tüketici tarafından kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek şekilde; menüler, yazı tahtaları, broşür, karekod, dijital ekran ve benzeri araçlar vasıtasıyla yapılabilir. Bu bilginin karekod ile sunulması durumunda; “bu bilgiye karekodla ulaşabileceğine ve karekod okutacak cihazı olmayan tüketiciler için talep edilmesi halinde bu bilginin sunulacağına” dair, tüketicinin kolayca görebileceği bir yerde yazılı bilgilendirme yapılmalıdır.

41.5. (Revizyon:002) Toplu tüketim yerlerinde herhangi bir gıda ile ilgili gıdanın adı ile birlikte gıdanın bileşiminde bulunması halinde alerjen, alkol ve domuz kaynaklı bileşene ilişkin bilgilerin kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek şekilde içindekiler listesinin geri kalan bölümünden açıkça ayıran bir yazı dizgisi vasıtasıyla (örneğin, punto, stil veya arka plan rengi aracılığıyla) vurgulanarak menüler, yazı tahtaları, broşür, karekod, dijital ekran ve benzeri araçlar vasıtasıyla son tüketiciye sunulması zorunludur.

Gıda etiketleme kılavuzu güncellendi. Neler değişti?

Toplu tüketim yerlerinin uyum süreci

- Toplu tüketim yerlerinin, bu Kılavuzun 41 inci maddesi ile getirilen hükümlere uyum sağlayacağı süreleri belirleyen 47 inci maddesi;

47. (Revizyon:002) Toplu tüketim yerleri, bu Kılavuzun 41 inci maddesi ile getirilen hükümlere aşağıda belirtilen süreler içinde;

47.1. Ulusal çapta zincir şeklinde faaliyet gösteren toplu tüketim yerleri için 01/07/2026 tarihine kadar,

47.2. Sadece bulunduğu il sınırları içerisinde üç ve üzeri şubesi bulunan toplu tüketim yerleri için 31/12/2026 tarihine kadar,

47.3. Bunlar dışında kalan diğer tüm toplu tüketim yerleri için bileşen bildirimi yönünden 31/12/2026 tarihine kadar, enerji bildirimi yönünden ise 31/12/2027 tarihine kadar, uyum sağlarlar.