Çin'in 'Romanya oyunu' Ticaret Bakanlığı'na takıldı: Haksız rekabete soruşturma

               
HABER7 - ÖZEL

Ticaret Bakanlığı, Resmi Gazete'nin 7 Mart Cumartesi günü tarihli sayısında 'İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ' yayınladı.

Soruşturma, anti-damping önlemleriyle yerli üreticinin korunduğu 'boru bağlantı parçaları' piyasasına odaklanıyor.

Damping, uluslararası ticarette bir malın ihracat pazarında, üreticinin kendi iç piyasasında sattığı fiyattan daha düşük bir fiyata satılması anlamına gelirken, anti-damping, buna karşı alınan önlemleri kastediyor.

Türkiye, 'boru bağlantı parçaları' piyasasında bugüne dek yerli üreticiyi koruyabilmek ve yerli üretimi teşvik edebilmek için bir dizi ülkeye (Endonezya, Hindistan, Tayvan, Çin Halk Cumhuriyeti, Brezilya, Bulgaristan) ilk olarak 2000 yılında maliyet, sigorta ve navlunun (Cost, Insurance and Freight - CIF) yüzde 50-95'i kadar vergi uygulanmasını kararlaştırmıştı.

Böylece CIF değeri 100.000 doları bulan bir ürün, vergi sonrası 50.000-95.000 dolar ek vergiye tabi tutuluyordu. 2006'da bu önlemler, ton başına 400-800 dolar olacak şekilde revize edildi.

Türkiye'den bir firma (Trakya Döküm) Ticaret Bakanlığı'na başvuruda bulunarak, yerli üreticiyi korumaya yönelik söz konusu önlemlerin Çin Halk Cumhuriyeti tarafından, Romanya üzerinden etkisiz hale getirilmeye çalışıldığını aktardı.

Başvuru sonrası Ticaret Bakanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Eurostat'ın sağladığı verileri baz alarak, 2023-2025 yıllarında 'boru bağlantı parçaları' ithalatında yüzde 42'ye varan bir artış yaşandığını saptadı.

Yani 6.444 tonluk mal ithalatı 9.146 tona çıkmış, değer bazında 23,7 milyon dolar olan ödemeler, 29,8 milyon dolara yükselmişti.

1 TONDAN 79 TONA

Bu noktada, Romanya'dan Türkiye'ye yönelik hareketlilik dramatik biçimde öne çıkıyor.

Eurostat'a göre, 2023-2025 döneminde Romanya, Çin Halk Cumhuriyeti'nden kilogramı 1,4 - 2,3 avrodan 'boru bağlantı parçaları' satın aldı. Romanya'nın aynı dönemde Çin Halk Cumhuriyeti'nden olan ithalatı yüzde 61'e kadar yükseldi.

Romanya'nın, Türkiye'de yüzde 1 olan ihracat payı ise, 2023-2025 yıllarında yüzde 16'ya kadar çıktı. Yani 2023 öncesi 79 tonluk mal satışı, 2023-2025 aralığında 1.400 tonu aşmıştı.

Yine Eurostat verilerine göre, Romanya, "yeniden etiketleme" yöntemiyle Çin'den kilogramını 1,4-2,3 avrodan aldığı ürünleri Türk pazarına 2,5-3,9 avrodan satıyordu.

Sonuç olarak Romanya'nın 'boru bağlantı parçaları' satışında bir numaralı müşterisi, yüzde 85'e varan oranla Türkiye'ydi.

Resmi Gazete'de yayınlanan tebliğde, soruşturmanın Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütüleceği belirtildi.

Bu esnada Romanya'dan ürünü ihraç eden firmalara, Türkiye'deki ithalatçılara, Çin'deki yabancı üreticilere ve ilgili ülkelerin Türkiye'deki temsilciliklerine bilgilendirme yapılıp soru formları gönderilecek. Tarafların cevap vermeleri için 37 günlük süresi bulunuyor.

Ticaret Bakanlığı'nın yayınladığı tebliğin 10. maddesinde, iş birliğine yaklaşılmaması, soruşturmanın engellenmeye çalışılması, yanlış bilgi verilmesi gibi durumlarda, olumlu - olumsuz kararların mevcut verilere göre alınacağı belirtiliyor.

Türkiye'nin, benzer şekilde Mısır Arap Cumhuriyeti'ndeki hareketliliğe ilişkin 2025'te açtığı soruşturmanın devam ettiği belirtildi.