Türkiye küresel daralmaya meydan okuyor! Doğrudan yatırımlarda dev artış

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu, Türkiye'nin uluslararası doğrudan yatırımlarda (UDY) sergilediği performansa ilişkin çarpıcı veriler paylaştı.

POZİTİF AYRIŞMA SİNYALLERİ

Küresel ölçekte yatırımların yatay seyrettiği veya daraldığı bir konjonktürde Türkiye, pozitif ayrışma sinyalleri veriyor. Dağlıoğlu'nun BusinessEkonomi Dergisine verdiği röportajdaki verilere göre, 2025 yılının ilk on ayında Türkiye'ye 11,6 milyar dolar, son 12 ayda ise toplam 14,6 milyar dolar uluslararası doğrudan yatırım girişi oldu. Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında bu rakam, yaklaşık yüzde 35'lik bir artışa tekabül ediyor. Dünyada yatırımların yüzde 3 civarında düşüş gösterdiği tahmin edilirken, Türkiye'nin bu artışla güvenli bir liman olarak öne çıktığı belirtildi.

ODAK NOKTASI YÜKSEK TEKNOLOJİ

Yatırım ortamındaki bu hareketlilik, Türkiye'nin değişen stratejik yaklaşımıyla paralellik gösteriyor. Jeopolitik risklerin ve ticaret savaşlarının gölgesinde şekillenen yeni dönemde Türkiye, sadece bir lojistik geçiş güzergahı olmaktan çıkarak "süper bağlantılı" (super-connected) bir üretim üssüne dönüşmeyi hedefliyor. Dağlıoğlu, rekabetin artık "kimin daha çok yatırım aldığı" sorusundan "kimin daha stratejik yatırım aldığına" evrildiğini vurguladı. Bu kapsamda, Türkiye'nin yatırım pastasındaki payını artırırken, odak noktasını yüksek teknoloji, enerji dönüşümü ve katma değerli sanayi üretimine kaydırdığı ifade edildi.

GÜÇLÜ ALTYAPI VE PAZARA ERİŞİM

Türkiye'nin "güvenli liman" algısının arkasında, coğrafi konumun ötesinde altyapı ve diplomatik denge kapasitesinin yattığına dikkat çekildi. Hava, kara, deniz ve demir yolu entegrasyonunu tamamlayan altyapı yatırımları, tedarik zinciri yönetimini güçlendiren en önemli faktör olarak gösteriliyor. AB ile Gümrük Birliği ilişkisi ve 27 ülkeyi kapsayan serbest ticaret ağı, yatırımcılara geniş bir pazara erişim imkânı sunarak Türkiye'nin cazibesini artırıyor. Bu ekosistem, kriz anlarında dahi işleyen operasyonel bir dayanıklılık vaat ediyor.

ÜRETİM VİZYONUNDAKİ DÖNÜŞÜM

Dağlıoğlu, Türkiye'nin üretim vizyonundaki dönüşümü şu sözlerle özetledi:

"Bizim amacımız, Türkiye'nin 'yakınında üret' veya 'dost ülkeden tedarik et' arayışında tercih edilen bir ülke olmasının yanı sıra; daha da önemlisi, tasarım yapan, üreten, Ar-Ge yapan, ihraç eden ve inovasyonu ticarileştiren bir merkez olarak konumunu güçlendirmektir."

FİNANSAL TEKNOLOJİ VE GİRİŞİM EKOSİSTEMİ

Finansal teknolojiler (fintek) ve İstanbul Finans Merkezi (İFM), bu yeni stratejinin taşıyıcı sütunlar arasında yer alıyor.

İFM bünyesinde eylül ayında faaliyete geçen "Fintech Zone İstanbul" teknoparkı, erken aşama girişimleri küresel yatırımcılarla buluşturmayı amaçlıyor. Türkiye'deki fintek ekosisteminin binin üzerinde girişime ulaştığı ve 2020 yılından bu yana 630 milyon dolar yatırım çektiği belirtildi. Dağlıoğlu, İFM'nin sadece fiziki bir proje olmadığını, hukuki öngörülebilirlik ve vergi avantajlarıyla Londra veya Dubai ile rekabet edecek bir "yumuşak güç" merkezi olmayı hedeflediğini kaydetti. Ayrıca katılım finans alanında pazar payının yüzde 15'e çıkarılması ve İstanbul'un bu alanda bölgesel bir merkez olması için İngiltere ve Malezya gibi ülkelerle iş birliklerinin sürdüğü aktarıldı.

"FONLARIN FONU" MODELİ VE YEŞİL DÖNÜŞÜM

Sanayicilerin gündemindeki en sıcak başlık olan Yeşil Mutabakat ve sınırda karbon düzenlemeleri konusunda da finansman mekanizmaları devreye alınıyor. 2023 yılında gerçekleştirilen 2,5 milyar dolarlık ilk yeşil tahvil ihracının ardından, İklim Kanunu ile kurulacak Emisyon Ticaret Sistemi'nin sanayinin dönüşümünü hızlandırması bekleniyor. Dağlıoğlu, yeşil dönüşümü bir maliyet unsuru olarak değil, rekabet gücünü artıran bir modernizasyon fırsatı olarak değerlendirdiklerini belirtti.

KÜRESEL FONLAR İÇİN STRATEJİK HAMLE

Girişim sermayesi tarafında ise kamu, "fonların fonu" modeliyle ekosistemi desteklemeye devam ediyor. Türkiye Varlık Fonu'nun girişim sermayesi fonlarına yatırım yapmaya başlaması ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın yeni düzenlemeleriyle sermaye akışının hızlanması öngörülüyor. Dağlıoğlu, konuya ilişkin olarak, "2025 yılından itibaren dünya ölçeğindeki teknoloji fonlarının Türkiye'yi yatırım yetki alanlarına dahil etmeleri, Türkiye'de daha fazla yatırım yapmaları için stratejik bir hamle oldu" değerlendirmesinde bulundu.