Çin'in gözü lityum madeninde! Karış karış inceliyorlar

Çin, ABD öncülüğündeki uluslararası güçlerin Afganistan'dan çekilmesinin ardından başlayan yeni dönemde, ülkenin yeraltı kaynaklarına ilgisini artırdı. Geleceğin petrolü olarak gösterilen Lityum için Türkiye'de harekete geçti ve ETİ Maden Tesisleri'nde batarya imalatında kullanılan lityum karbonat üretimine başlandı.

GİRİŞ 30.11.2021 14:49 GÜNCELLEME 30.11.2021 14:58
Bu Habere 47 Yorum Yapılmış

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi ve en önemli imalat merkezi olan Çin'in, sanayisi için ihtiyaç duyduğu bazı önemli ham maddeler, dar bir sınır koridoruyla komşu olduğu Afganistan'ın topraklarında bulunuyor.

Çinli şirketlerin Afganistan'daki lityum rezervlerini incelemek üzere saha incelemeleri yaptığına ilişkin haberler devlet medyasında yer aldı. Global Times gazetesi, 23 Kasım'da yayımladığı haberde, Çin şirketlerinin temsilcilerinin kasım başında özel vizelerle Afganistan'ı ziyaret ettiğini, potansiyel lityum rezervlerinin bulunduğu bölgeleri yerinde incelediğini bildirdi.

Mobil cihazlar ve elektrikli araç pillerinin yapımında kullanılan nadir bir metal olan lityuma erişim, dünyanın en büyük mobil cihaz ve elektrikli araç üreticisi olan Çin açısından büyük önem arz ediyor.

 "LİTYUMUN SUUDİ ARABİSTAN'I"

Afganistan'da bakır, altın, uranyum, boksit, demir cevheri, krom, kurşun, çinko gibi metaller, kömür, sabuntaşı, pamuktaşı, alçıtaşı, sülfür ve mermer gibi maden yatakları bulunuyor.

Ülke lityum ve diğer nadir metaller açısından dünyanın en zengin rezervlerine sahip. Afganistan Madenler ve Petrol Bakanlığı, 2019'da yayımladığı raporda, ülkede 1,9 milyon ton nadir metal rezervinin bulunduğunu bildirdi.

Ülkenin özellikle dünyanın en büyük lityum rezervlerine sahip olduğu tahmin ediliyor. ABD Savunma Bakanlığı, 2010 tarihli bir iç yazışmasında Afganistan'ı "Lityumun Suudi Arabistan'ı" olarak niteledi.

Afganistan'ı dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip Suudi Arabistan ile karşılaştıran benzetme, dünyada petrolle çalışan motorlu taşıtlardan elektrikli araçlara geçişin hızlandığı son 10 yılda daha anlamlı hale geldi.

Lityum, cep telefonlarından dizüstü bilgisayarlara, elektrikli otomobillerden elektrikli tırlara kadar şarj edilebilir tüm cihaz ve araçların güç kaynağı olan lityum-iyon pillerin yapımında kullanılıyor.

ABD'NİN ÇEKİLMESİNİN ARDINDAN BATI DIŞI GÜÇLER ÜLKEYE YÖNELİYOR

ABD'nin çekilmesi ve Taliban'ın ülkenin kontrolünü ele geçirmesinin ardından başlayan yeni dönemde, Batı dışı uluslararası aktörlerin Afganistan'a ilgisi arttı.

Rusya, Çin ve Hindistan, ayrı ayrı ve birlikte yürüttüğü temaslarla ülkenin yeni dönemdeki yapılanmasında söz sahibi olma niyetlerini gösteriyor.

Özellikle Çin ve Hindistan, büyük nüfusları ve yükselen ekonomileriyle, kaynak ve ham madde arayışındaki ülkeler olarak Afganistan'ın zengin yeraltı kaynaklarından yararlanma arayışında.

Afganistan, dünyanın ikinci büyük ekonomisi olan Çin açısından, sanayi üretimi için ihtiyaç duyulan bazı kritik ham madde ve kaynakları, coğrafi açıdan en elverişli şekilde sağlama potansiyeline sahip.
Afganistan'ın zengin maden kaynakları

TALİBAN EKONOMİK ÇIKMAZLA KARŞI KARŞIYA

Öte yandan, Afganistan'da Taliban'ın kurduğu geçici hükümet de Çin'in desteğine ihtiyaç duyuyor. ABD öncülüğündeki uluslararası güçlerin çekilmesinin ardından kontrolü ele geçiren Taliban, iktidarı elde etmesinin ardından ekonomik bir çıkmazla karşı karşıya kaldı.

Taliban'dan önce Afganistan'da Batı destekli hükümetler, büyük ölçüde ABD ve Birleşmiş Milletler (BM) kaynaklı dış yardımlarla ayakta duruyordu. Taliban'ın iktidara gelmesiyle merkezi hükümete doğrudan yardımlar ve finans akışı kesildi.

Taliban'ın BM tarafından terör örgütü sayılması ve üyelerinin birçoğunun terör faaliyetleri nedeniyle yaptırım listesinde bulunması, Afganistan'a doğrudan yardım yapılmasını güçleştiriyor.

Türkiye'nin Otomobili Girişim Grubu (TOGG) başta olmak üzere tüm elektrikli otomobillerin, mobil telefonların, elektrikli araçların bataryalarında ve elektrikle çalışan aletlerin pillerinde kullanılan lityum, Türkiye’de ilk defa yerli olarak bordan üretilecek.

BM, insani yardımların Taliban'ın kurduğu geçici hükümetin aracılığıyla değil doğrudan yerine ulaştırılmasına izin verilmesini istiyor.

ABD ise Afganistan Merkez Bankasının ABD Merkez Bankasının New York şubesi tarafından muhafaza edilen rezervlerini dondurmuş durumda.

Taliban, halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak ve ülkenin zengin yeraltı kaynağı potansiyelini değerlendirecek altyapıyı oluşturmak için acil mali kaynağa ihtiyaç duyuyor.

Geçici hükümetin temsilcileri Batı'nın bıraktığı boşluğu yatırımlarla, kredilerle ve ticaretle doldurabileceğini umdukları Çin ile iş birliğine açık oldukları mesajını veriyor.

GÜVENLİK ENDİŞELERİ

Nitekim Taliban temsilcileri, Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ile 26-27 Ekim'de Katar'ın başkenti Doha'da yaptıkları görüşmelerde Pekin yönetimine güvenlik konusunda güvence verdi.

Geçici hükümette başbakan yardımcılığı görevini yürüten Abdülgani Baradar, görüşmede, "Taliban'ın Afganistan topraklarını Çin'e zarar verecek eylemler için kullanılmasına asla izin vermeyeceği" mesajını iletti.

Çin'in dar bir sınır koridoruyla komşu olduğu Afganistan'da güvenlik konusunda derin kaygıları bulunuyor.

Çin ile Afganistan arasında, "Vukhan koridoru" adı verilen 76 kilometre uzunluğunda bir sınır bölgesi bulunuyor. Ülkenin kuzeybatısındaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yer alan dağlık bölge halen sınır geçişlerine kapalı durumda.

Pekin yönetimi yeni dönemde Afganistan'ın kargaşaya sürüklenerek kendi sınır bölgesini istikrarsızlaştırabileceğinden endişe ediyor. Çin, bölgenin terör örgütleri tarafından kullanılmasını da istemiyor.

YATIRIMLAR İÇİN GÜVENLİK GARANTİSİ

Çin, Taliban'dan ayrıca bölgedeki potansiyel yatırımları için de güvenlik garantisi talep ediyor. ABD kontrolündeki dönemde bazı maden yatırımlarını güvenlik sorunları nedeniyle ilerletemeyen Pekin yönetimi yeni yatırımlarında aynı sorunlarla karşılaşmak istemiyor.

Çin Metalürji Şirketi ile Ciangşi Bakır Şirketinin oluşturduğu konsorsiyum 2008'de Kabil'in güneyindeki Logar vilayetinde bulunan Mes Aynak bakır madeninin işletmesini devralmıştı.

Maden projesi, işletme konusundaki pürüzler, Kabil yönetimiyle yaşanan anlaşmazlıkların yanında maden bölgesine düzenlenen saldırılar nedeniyle ilerletilememişti.

Çinli şirketler Taliban idaresinde de benzer sorunlarla karşılaşmaktan çekiniyor. Çin Metal, Maden ve Kimyasal İthalat ve İhracatçıları Birliğinin eski başkanı Cou Şicien, Global Times gazetesine yaptığı açıklamada, Çinli şirketlerin Afganistan'da potansiyel projeleri araştırmasını desteklediğini ancak Taliban hükümetinin söz konusu projelerde çalışacak personelin güvenliğini güvenceye almasının "birincil ve en önemli mesele" olduğunu vurguladı.

Çinli şirketlerin yatırım kararı almadan önce ülkedeki durumu iyi izlemesi gerektiğinin altını çizen Cou, "Problem güvenliğin sağlanması. Eğer güvenlik garanti edilmezse kazançlar uğranılan kayba değmeyecektir." ifadelerini kullandı.

Türkiye lityum üretim tesisi

TÜRKİYE'DEN LİTYUM HAMLESİ

Türkiye, Milli Teknoloji hamlesinde hız kesmezken, pil teknolojisinde dev bir hamleyi daha hayata geçiriyor. 2022'de seri üretime başlayacak Lityum İyon Pil Üretim Tesisi, Türkiye'yi lityum-iyon teknolojisi ile tanıştıracak. Lityum 'geleceğin petrolü' ve 'beyaz altın' olarak biliniyor.

Kayseri'de faaliyet gösteren ASPİLSAN Enerji tarafından yapımına devam edilen Lityum-iyon pil seri üretim merkezi 2022'de üretime başlıyor. Kayseri'de kurulu bulunan ve ASPİSLAN'ın 2022'de seri üretime başlayacak olan Lityum İyon Pil Üretim Tesisi, Türkiye'yi lityum-iyon teknolojisi ile tanıştıracak.

1.2 MİLYAR TL MALİYET

Türkiye'de ve Avrupa'daki en büyük tek lityum-iyon pil üretim tesisi olacak olan merkez, 1 milyar 200 milyon liraya mal olacak. İnşaatının yüzde 80'ini tamamlanan tesis toplamda 25 bin metrekare kapalı alanda hizmet verecek.

Türkiye geleceğin petrolü olarak gösterilen Lityum üretimine başaldı

Elektrik-mekanik tesisat işleri ve peyzaj çalışmalarının devam ettiği tesiste seri üretimin Nisan 2022'de başlaması hedefleniyor. Sabah'ın haberine göre, Pil ve batarya üretiminde Türkiye'nin dışa bağımlılığını ortadan kaldıracak olan ASPİLSAN Lityum-İyon Seri Üretim Tesisi, Türkiye'yi batarya pil üretiminde aktör ülke haline getirecek.

YERLİ VE MİLLİ ÜRETİM

Yapılan yatırımla üretilen her teknolojik ürünün bir parçası niteliğindeki pil ve bataryalar yerli ve mili imkânlarla üretilecek.

Savunma sanayi ve özel sektöre de hitap edecek olan tesis aynı zamanda Türkiye'deki hammadde üreticilerine de bir ekosistem oluşturacak. Tesiste ayrıca elektrikli otomobil akülerinin üretiminin yanı sıra telsiz ve enerji depolama sistemleri gibi diğer sektörlerde kullanılan bataryalarda üretilecek

 

KAYNAK: AA, SABAH, HABER7
YAZDIR
YORUMLAR 47
  • Mavi karadeniz 1 ay önce Şikayet Et
    Biz kendi imkanlarimizla kendimiz yapalım da ,,sonrasına bakarız.. yeter ki kimseye bağımlı kalmayalım,, REISIN mücadelesi bu.
    Cevapla
  • Cemal Serbest 1 ay önce Şikayet Et
    REİS Dünya Lideridir Afganlı kardeşlerimizlede ilgilenir inşallah.Gelecek Türkiyemizin inşallah.
    Cevapla
  • İslam Sancağı 1 ay önce Şikayet Et
    Müslüman ülkeler bu yer altı ve yer üstü zenginliklerini birleşip ümmetin geleceği için kullansa ne AB, ne ABD, nede Rusya Çin Hindistan denen soykırımcılar Müslümanlara zarar verebilir, hepsi İslam çatısı altında birleşmiş Müslümanlara muhtaç hale gelirler.
    Cevapla
  • Osmanlı 1 ay önce Şikayet Et
    Afganistan ,bizim kardeşlerimiz değilmi, Türkiye neden bir an önce harekete geçmiyor.
    Cevapla
  • Can 1 ay önce Şikayet Et
    Afganistan'da yakın kültürel bağımız var. Onlarla is birliği yapıp beraber lityum pili üretmeliyiz. Oraynin geleceğin Venezuelasi olmamamasi için beraber çalışmalıyız. Yoksa ABD ve Çin beraber sömürürler
    Cevapla
Daha fazla yorum görüntüle