Yaya kaldırımlarına standart geldi

Türk Standartları Enstitüsü (TSE), yaya kaldırımlarının standardını
belirledi. İş bölgelerinde, yaya kaldırımı genişliğinin en az 5 metre, bordür
taşının ise 0.70-1 metre boyunda ve 0.15-0.20 metre genişliğinde
olmasını öngören yeni standart, kaldırım yüzeyinde ise ayakların
takılacağı çıkıntılar ve topukların girebileceği delikli yüzeyler
bulunmamasını şart koşuyor.

TSE tarafından yayınlanan "Şehiriçi Yollar - Yaya Kaldırımı
Koruyucu Engelleri - Tasarım Kuralları" el kitabına göre, ideal
kaldırımlarda aranacak nitelikler şöyle:
"-Kısmen hemzemin kesişmeli, yarı erişme kontrollü çevre
yollarında, yaya kaldırımı genişliği en az 1.50 metre olmalı.
-Yaya kaldırımı yapılması gerekli olmayan hallerde 0.75-2 metre
genişliğinde banket yapılmalı.
-Bölge bağlantı, bölge içi toplayıcı, bölge içi ve servis
yollarında taşıt yolunun her iki tarafına en az 2 metre genişliğinde
yaya yolu yapılmalı.
-Ön bahçesiz yapı düzenine sahip yollardaki yaya kaldırımı, en az
2.50 metre genişliğinde, yaya trafiğinin yoğun olduğu ticaret, büro,
resmi daireler gibi benzeri kullanımların yer aldığı merkezi iş
bölgelerinde ise yaya kaldırımı genişliği, en az 5 metre olmalı.
-Yol genişliğinin el vermediği hallerde 3 metreye kadar genişlik
inebilir. Ancak şehrin yapılaşmasına açık meskun alanlardaki yollarda
yapılacak yeni düzenlemelerde yaya kaldırımı genişliği 1 metreden az
olamaz.
-Yaya kaldırımında yayanın emniyetle yürümesine mani olacak
çiçeklik, taş veya demir gibi her türlü engellerle, elektrik direği,
trafik işaret direği, ilan levhaları ağaç ve benzeri elemanlar
bulunmamalıdır.
-Yaya kaldırımında bordür taşı üst seviyesi taşıt yolu üst
kaplamasından en fazla 0.15 metre yükseklikte olmalıdır.
-Yaya kaldırımının eğimi yüzey sularının akıtılması için taşıt
yoluna doğru yüzde 2-3 oranında olmalıdır.
-Bordür taşı 0.70 metre ile 1 metre boyunda ve 0.15-0.20 metre
genişliğinde olmalıdır.
-Yaya kaldırımı, parke taşı, beton döşeme blokları kolay sökülüp
tekrar kullanılabilir malzemeyle kaplanmalıdır.
-Yaya kaldırımı üzerine yapılan alt yapıya ait rögar, baca kontrol
ve benzeri tesislerin kapakları kaplama yüzeyiyle aynı düzlemde
olmalıdır. Ayrıca, yayanın ayağının takılacağı beton veya demir baba
veya diğer herhangi bir çıkıntı, bitmiş kaplama taşında topukların
girebileceği genişlikteki delikli yüzeylerden kaçınılmalıdır.

-ŞEHİR PLANCILARI ODASI'NIN GÖRÜŞÜ-

TMMOB Şehir Plancıları Odası Ankara Şube Başkanı Eser Atak, AA
muhabirine yaptığı açıklamada, Ankara'da ihtiyaç olan hiçbir yere
kaldırım yapılmadığını savundu.
Belediye faaliyetlerinin önemli bir bölümünü kaldırım inşasının
oluşturduğunu ifade eden Atak, "Ancak bu kaldırımlar, hem yapılan
yerler, hem de yapılma biçimi açısından bilinçli ya da bilinçsiz pek
çok ihmal ve yanlışı içeriyor" dedi. Atak, şöyle devam etti:
"Ankara'nın kent merkezi olan Kızılay'ın Mithatpaşa, Necatibey ve
Meşrutiyet caddelerinin kenarındaki kaldırımların neredeyse yürünemez
ölçüde bozuk olduğu görülüyor. Oysa, şehrin dışına doğru genişletilen
yol ve bulvarlar üzerinde, çok fazla kişi tarafından kullanılmayan
kaldırım ve refüjler ise defalarca yenileniyor.
Burada özellikle Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin doğru bir
ihtiyaç ve kaynak planlaması yapmadığı anlaşılıyor. Standartlara
uygunluk yok. Kaldırımlarla ilgili diğer bir önemli konu, yapılanların
da ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmadan yapılması. Bugün,
Ankara'da yapılan kaldırımların pek çoğu maalesef standartlara uygun
ölçü ve nitelikte yapılmıyor. Olması gereken en dar kaldırım genişliği
olan 1,75 metrelik mesafe, bir çok kaldırımda sağlanmıyor. Kaldırım
yükseklikleri 25-30 cm gibi özürlü ve yaşlı insanlar için
çıkılamayacak ölçülerde yapılıyor."

-"REKLAM PANOSU, ÇÖP KUTUSU, TELEFON KULÜBESİ..."-

Atak, reklam panosu, taşıt engelleyicileri, çöp kutusu, bank,
telefon kulübesi, aydınlatma direği, ağaç, durak, büfe, gibi kent
mobilyası ve peyzaj ögelerinin, yaya hareketini engelleyecek biçimde
ve yine hiçbir bilimsel kritere bağlı olmadan kaldırımlar üzerine
yerleştirildiğini söyledi.
"Zaten dar olan kaldırımlar, bu uygulamalar nedeniyle iyice
yürünemez hale geliyor" diyen Atak, taşıtların da bu kaldırımlara
park ettiğine dikkati çekti. Atak, taşıtların kaldırımlara park etmesi nedeniyle taşların kırıldığını ve bu yolla kaldırımların kullanılamaz hale geldiğini söyledi.